Recreatie

Recreatie

Iedereen is al in een bos geweest om er te wandelen, te sporten, ontspannen of te spelen. Een bos is een ideale plek om je te amuseren! Bovendien gaat je hartslag naar omlaag als je in het bos wandelt en vermindert je stressgevoel aanzienlijk. Wie aan recreatie doet in een bos, leert het hele ecosysteem beter kennen, bewust of onbewust, en gaat het stilaan meer waarderen. Kinderen die van jongs af aan vaak met de natuur in contact komen, zijn ook als volwassenen zot van bos.

 

Toegankelijkheid van bossen

 
Over toegankelijkheid bestaan er vele regels en wetgevingen. Eerst en vooral is het belangrijk om te weten dat er 2 soorten bos bestaan: enerzijds zijn er de openbare bossen, waarvan de staat eigenaar is, en anderzijds zijn er de private bossen.

Openbaar bos

Openbare bossen zijn in de meeste gevallen opengesteld voor het publiek. Anders staat het uitdrukkelijk vermeld. In zo'n bossen kan je maar best het reglement aan de ingang lezen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat bepaalde stukken tijdelijk niet toegankelijk zijn, dat er speciale zones zijn voorzien voor bepaalde activiteiten, het verboden is om met de fiets of te paard het bos te betreden, enzovoort. Al deze regels zijn er om te vermijden dat de planten en dieren in het bos schade ondervinden van een te hoge recreatiedruk. Er zou bijvoorbeeld (onomkeerbare) schade kunnen aangericht worden in het domein als de toegankelijkheid niet nauwgezet bekeken wordt.

Privaat bos

Private bossen zijn bossen die in particulier bezit zijn. Deze bossen zijn in principe toegankelijk, tenzij een bord het anders aangeeft. Soms is het ook mogelijk dat slechts een deel van een bos wordt opengesteld. Zaken zoals sluikstorten en zwerfvuil schrikken boseigenaars vaak af om hun bos open te stellen. Daarom geeft de overheid om het de boseigenaars makkelijker te maken. Er is immers al zo weinig (toegankelijk) bos in Vlaanderen.

Voor een meer gedetailleerde uitwerking kan je hier terecht.

Recreatiedomeinen


Sommige bossen worden specifiek ingericht als recreatiedomein. Het bos blijft een bos, maar er worden zaken voorzien zoals looppaden, fietsparcoursen of speelgelegenheden. Het is niet altijd even makkelijk om de drie pijlers - recreatie, ecologie en economie - naast elkaar te laten bestaan in het bos. Het is zoeken naar een gulden middenweg, om het bos voor alles en iedereen optimaal te benutten.

Speelzones

Kinderen en jeugdbewegingen willen spelen in het bos en ze doen het ook, want bossen zijn magisch, groots, woest en spannend! Maar volgens de wetgeving zijn onze Vlaamse bossen enkel toegankelijk op de boswegen.

En voor het bos is dat maar goed ook, want in Vlaanderen is er maar weinig bos en zijn er veel mensen die graag van het bos gebruik willen maken: wandelaars, joggers, ruiters, mountainbikers, jeugdbewegingen, kinderen, jagers, enz. Voor sluipspelen, kampen bouwen, kastanjes rapen, takgevechten en nog veel meer plezier zijn kinderen aangewezen op afspraken met de boseigenaar of ... op speelzones in de bossen. In speelzones mag je immers wél volop spelen zonder dat je op de boswegen hoeft te blijven!

Het belang van speelzones

Waarom moeten er eigenlijk speelzones worden gerealiseerd? In vele bossen wordt nu toch ook al gespeeld? De erkenning van een (deel van een) bos als speelzone heeft vele voordelen, voor alle partijen: de jeugd krijgt meer zekerheid over de langdurige openstelling van het bos als speelbos, de eigenaar is gratis verzekerd voor zijn burgerlijke aansprakelijkheid indien er zich in het speelbos een ongeval zou voordoen en een privé-boseigenaar krijgt subsidies voor het openstellen van zijn bos als speelbos.

Plant je eigen speelzone

Jammer genoeg zijn er in de Vlaamse bossen nog veel te weinig speelzones, en moeten we elke kans grijpen om er meer te creëren. Vooral in bosarme streken is dat niet vanzelfsprekend. Het is dan ook erg belangrijk om ook nieuwe speelbossen aan te planten! Vlaamse jongeren zijn zelf vragende partij voor meer bos, natuur en ander groen, en bos- en natuurbeheerders vinden het belangrijk dat Vlaamse jongeren de natuur spelenderwijs leren kennen en koesteren. Deze toenadering tussen het jeugdwerk en de bos- en natuursector werd bezegeld in het Charter voor Jeugd, Natuur en Bos.

In de actiegerichte handleiding speelzones in bossen en dit artikel vind je hoe je concreet aan de slag kunt om een speelzone te realiseren. De handleiding is al enkele jaartjes oud, en sindsdien is de wetgeving ietwat gewijzigd. In afwachting van een herziening van onze handleiding, kan je op deze link de meest recente reglementering terugvinden.

Jeugd zkt Speelzone

Op de website Groen Speelweefsel vind je naast speelzones, ook een volledig netwerk van groene ruimtes waar je kan spelen. Ook op de site van de Ambrassade vind je heel wat info.

Hier vind je allerlei leuke tips over spelen in het bos. Of neem een kijkje op www.opkamp.be, boordevol handige tips.

Gevolgen van recreatie


Te veel recreatie is ook niet goed. Het bos kan lijden onder een grote recreatiedruk en het ecosysteem kan beschadigd worden. Bepaalde regels zoals 'op de paden blijven' en 'geen planten plukken/beschadigen' en 'honden aan de leiband houden' kunnen een de ergste schade vermijden. Het is ook aan de bezoeker om respectvol om te gaan met het stukje natuur waarin hij te gast is.

Meer info vind je hier.

Boswandelingen en -fietstochten

 
Zoek je een leuke wandeling of fietstocht doorheen het bos? Neem dan zeker hier een kijkje. Veel stap- en fietsplezier!

Merkwaardige bomen in Vlaanderen en omstreken

 
BOS+ vrijwilliger Wilfried Emmerechts neemt al jarenlang de pen ter hand om vertelsels over mammoetbomen, foute bomen, schoonenboomen, knotbomen en andere vertegenwoordiges uit het rariteitenkabinet der bomen kenbaar te maken aan de wereld. Ontdek hier de parade van merkwaardige bomen.