Essers

Alweer ten strijde tegen ontbossingsplannen Essers

De Raad voor Vergunningenbetwistingen heeft de vergunning voor H.Essers om logistieke activiteiten uit te bouwen op de voormalige site Hörmann in Genk bij uiterst dringende noodzakelijkheid geschorst. Omdat BOS+ ernstige tekortkomingen bleef zien in het vergunningsproces, stapte ze naar de Raad voor Vergunningenbetwistingen. De natuurorganisatie  hekelde onder meer de vergunning voor de kap van bijna 9 hectare waardevol bos zonder dat er een milieu-effectrapportering werd uitgevoerd.

Ondanks alle beloftes over betonstop en bouwshift gaat de sluipmoord die nu al decennialang plaatsvindt op de schaarse open ruimte en bossen in Vlaanderen, onverminderd verder. Het totaal gebrek aan respect van de firma Essers voor de open ruimte en het bos is tegen de huidige klimaat- en biodiversiteitscrisis echt niet langer houdbaar. Onze beleidsmakers moeten hun verantwoordelijkheid hierin nemen en werk maken van de beloofde bouwshift en van beter bosbehoud.

PRT_HESSERSBOS.png

Dit is niet de definitieve vernietiging van de vergunning, maar het belet wel dat we voor voldongen feiten geplaatst worden. Essers zou mogelijks vanaf 1 juli legaal kunnen overgaan tot een kaalkap van het bos zonder de definitieve uitspraak af te wachten. Door deze schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid moet Essers nu de definitieve uitspraak afwachten.

Hieronder vind je alle informatie over de grond van de zaak bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen:

Brokkenparcours van Essers en het bos

Over het bedrijf Essers en haar relatie met de bossen is de voorbije jaren reeds veel inkt gevloeid. In 2013 vernietigde het bedrijf het eeuwenoude Ferrarisbos in Wilrijk. Naderhand bleek dat de reden om tot ontbossing over te gaan al lang voor de uitvoering niet meer aan de orde was: de klant voor de bouw van een distributiecentrum op deze site had reeds maanden voordien afgehaakt. Het resultaat was dat Essers dit eeuwenoude bos vernietigde om er enkele jaren niets mee te doen en er dan een grotendeels ongebruikte parkeerplaats van te maken.

Er waren de eerdere uitbreidingen van de bedrijvensite van Essers aan de Transportlaan in Genk. De laatste vond plaats in het kader van een ruimtelijk uitvoeringsplan uit 2009, waarbij de toenmalige ontbossing moest gepaard gaan met natuurherstel en overheid en bedrijf zich bovendien formeel engageerden om geen verdere uitbreidingen van de site na te streven. In plaats van deze engagementen na te komen, was er van natuurherstel geen sprake en ontwikkelde Essers al snel nieuwe ontbossingsplannen, ditmaal in het naburige Natura-2000 bosgebied. Na massaal protest vernietigde de Raad van State het ruimtelijk uitvoeringsplan en de daarmee gekoppelde stedenbouwkundige vergunningen en milieuvergunningen. 

Helaas bleek dat voor Essers niet voldoende om het geweer van schouder te veranderen: in het voorjaar van 2019 diende het bedrijf een nieuwe vergunningsaanvraag in voor de kap van opnieuw een forse lap bos van bijna 9 hectare, ditmaal aan de nabijgelegen Woudstraat in Genk.

Zelf waar het aanbod beschikbare bedrijfsgronden ruim voldoende is, blijft het bos vogelvrij

“Genk en haar omgeving vormen de regio met het hoogste aanbod aan meteen beschikbare, ingerichte bedrijfsgronden in Vlaanderen." stelt Bert De Somviele, directeur van BOS+. "Volgens de cijfers van het Agentschap Ondernemen en Innoveren vind je in Genk en de nabijgelegen gemeentes een aanbod van bijna 500 hectare beschikbare bedrijfsgronden. Toch blijft Essers systematisch kiezen voor ontbossing. Op deze manier blijven morsen met onze steeds schaarser wordende open ruimte, is niet langer van deze tijd in het bosarme Vlaanderen.

Critici van ons beroep zullen er op wijzen dat de voorziene ontbossing zich in een bestemming industriegebied bevindt. Maar voor veel Vlaamse bossen geldt natuurlijk dat zij al veel langer bestaan dan de ‘zonevreemde’ bestemming die men er in de tweede helft van de vorige eeuw aan gegeven heeft. Stilaan is nu wel algemeen aanvaard dat we ons niet langer kunnen permitteren om die vele tienduizenden hectare bos die men toen zonevreemd gemaakt heeft, vogelvrij te verklaren. We moeten veel meer inzetten op sanering en hergebruik van eerder ontwikkelde bedrijfsgronden dan op het blijven ontginnen van onze schaarse natuur en open ruimte. In Genk en omgeving is daar zeker ruimte voor.”

Bijna 9 hectare waardevol bos voor de bijl

De nieuwe plannen van Essers richten zich wel degelijk op een site waar eerder een andere firma - Hörman - zijn bedrijfsgebouwen had. Maar het gaat daarbij lang niet alleen om de reconversie van het bestaande bedrijfsgebouw: maar liefst 87.595 m² van het ernaast gelegen bos moeten er ook aan geloven. Ondanks eerder ingediende bezwaarschriften en beroepen, bevestigde de Limburgse deputatie dit voorjaar de omgevingsvergunning voor de ontbossingsplannen van Essers. BOS+ blijft, na grondige studie van het dossier, ernstige tekortkomingen in de vergunningsaanvraag zien, en besliste daarom om een procedure in te leiden bij de Raad voor Vergunningenbetwistingen.

MER-plicht vanaf 3 hectare, maar Essers vraagt en krijgt MER-ontheffing voor 9 hectare ontbossing

Ondanks het grote aanbod aan beschikbare bedrijfsgronden kiest Essers toch voor ontbossing. Men zou dan verwachten dat het bedrijf dan heel goed haar huiswerk maakt en zeer uitvoerig aantoont waarom dit een (maatschappelijk) te verantwoorden keuze is. Het tegendeel is waar: normaliter moet je voor elke ontbossing groter dan 3 hectare een grondige Milieu-Effectrapportering (MER) uitvoeren, waarin je zeer grondig de impact van het project toelicht. Maar Essers heeft voor een ontbossing die bijna 3 maal zo groot is, een ontheffing van de MER-plicht gevraagd en gekregen. Dat betekent dat bv. de verplichte studie van alternatieve locaties of een diepgaand fauna- en flora-onderzoek niet zijn uitgevoerd. Ook de aannames op vlak van mobiliteit, grondverzet en klimaat zijn volgens BOS+ onvoldoende onderbouwd en niet realistisch.

Voor BOS+ is door de weigering van Essers om alternatieven te onderzoeken de noodzaak om bijna 9 hectare te ontbossen allerminst aangetoond. Bovendien zijn er tal van andere tekortkomingen in de vergunningsaanvraag. “Door de slecht onderbouwde manier waarop de vergunning werd aangevraagd, begeeft Essers zich nog maar eens op juridisch zeer glad ijs, en verplicht ze ons om beroep aan te tekenen tegen deze plannen. We zijn zeker niet tegen economische ontwikkeling en jobcreatie, maar betreuren het zeer dat Essers door haar bosonvriendelijke aanpak andermaal voor een valse tegenstelling tussen economie en ecologie zorgt.”

Natuurwaarde veel te oppervlakkig en ontoereikend onderzocht

Volgens Essers zijn de effecten door ontbossing na compensatie slechts “beperkt negatief”. Maar het bedrijf geeft in de aanvraag amper uitleg over de manier waarop de natuurwaarde van het gebied dan wel onderzocht is. Dat maakt dat sommige uitspraken wel zeer discutabel worden: zo stelt Essers bijvoorbeeld dat een zone die in 2016 nog als ‘habitatwaardige Droge Europese Heide’ werd ingekleurd, sindsdien zijn habitatwaarde zou verloren zijn. Een toch wel opmerkelijke stelling, want in het natuurbeheer wordt heideherstel courant toegepast op sites die al decennialang bebost zijn. Ook op vlak van soortenrijkdom en voor wat betreft de waarde van het gebied als ecologische verbinding tussen de andere natuurcomplexen in de omgeving, blijft het dossier erg oppervlakkig en fragmentair en zijn de conclusies ongeloofwaardig. Een voorbeeld: omdat de site omheind is, wordt gesteld dat het gebied geen functie heeft als ecologisch verbindingsgebied met de andere natuurgebieden in de omgeving. Die uitspraak geldt misschien voor een beperkt aantal grote diersoorten die over de grond migreren, maar het merendeel van onze fauna en flora laat zich natuurlijk allerminst tegenhouden door een draad. Bovendien is vastgesteld dat op heel wat stukken de draad ontbreekt of dat er grote gaten in zijn. Met dit soort onzorgvuldige en ongefundeerde conclusies minimaliseert Essers systematisch en ten onrechte de natuurwaarde van het gebied, een praktijk die we ook al in de vorige ontbossingsdossiers van Essers zagen terugkomen.

Volgens BOS+ staat de hoge ecologische waarde van het gebied buiten kijf, op basis van objectieve gegevens. Op de Biologische Waarderingskaart van Vlaanderen wordt het te ontbossen gebied grotendeels ingekleurd als Biologisch Zeer Waardevol (Eiken-Berkenbos en Droge Struikheide) en een kleiner deel is aangeduid als een complex van Biologisch Waardevol en Zeer Waardevolle vegetaties. Ook de Natura 2000-habitatkaart toont aan dat het om een zeer waardevol, habitatwaardig gebied gaat. “De stelling van Essers dat deze zone opeens niet langer waardevol zou zijn, is ongeloofwaardig”, vindt De Somviele, “aangezien relicten van waardevolle soorten die typisch zijn voor het vastgesteld habitat decennialang levensvatbaar blijven. Bovendien is duidelijk dat er in het gebied een aantal waardevolle en bedreigde soorten voorkomen, zelf al is de informatie in de vergunningsaanvraag veel te summier om echt een goed overzicht van alle soorten te bieden.”

Klimaatimpact nihil?

In de aanvraag staat ook te lezen dat “de invloed op klimaateffecten nihil is”, doordat men elders een boscompensatie zal uitvoeren voor deze ontbossing. De Somviele: “Dit is een redenering die elke wetenschappelijke logica tart: de ontbossing en vervolgens het grondverzet van een goed ontwikkeld bosgebied dat vele decennia oud is, zorgen ervoor dat de opgeslagen koolstofvoorraad, die honderden tonnen bedraagt, versneld en volledig vrijkomt. De klimaatimpact hiervan kan onmogelijk op korte termijn gecompenseerd worden door een bebossing elders. De realiteit is dat het tussen 60 jaar en anderhalve eeuw zal duren alvorens de koolstofuitstoot van deze ontbossing is gecompenseerd door het nieuw aan te leggen compensatiebos. Gezien de klimaatuitdagingen waar we voor staan is de impact dus wel degelijk erg ingrijpend, en Essers negeert de urgentie van de klimaatverandering hier volkomen.”

Oproep aan de Vlaamse Regering

Het bostraject van Essers illustreert hoezeer het nog steeds fout loopt met onze ruimtelijke ordening en onze zorg voor het bos. Voor elk dossier dat de pers wel haalt, zijn er jaarlijks immers vele tientallen andere ontbossingsdossiers die onder de radar blijven. Maar zo blijft jaar na jaar de sluipmoord op het Vlaamse bosareaal wel doorgaan.

BOS+ roept de Vlaamse regering op om nu snel werk te maken van de bouwshift en van een echte oplossing voor de bestaande, waardevolle bossen, zoals ze ook expliciet in het Vlaams Regeerakkoord heeft opgenomen.

essers vs BOS+.jpg

Meer over Essers

Vergunning kap Essersbos II geschorst; transportbedrijf moet definitieve uitspraak afwachten

jh.jpgdinsdag 23 juni 2020 22:12 De Raad voor Vergunningenbetwistingen heeft de vergunning voor H.Essers om logistieke activiteiten uit te bouwen op de voormalige site Hörmann in Genk bij uiterst dringende noodzakelijkheid ... lees verder

Deze zaak gaat over Essers, maar staat ook symbool voor de honderden ontbossingen die onder de radar blijven

ef70f1a6-ef27-11e9-86fd-cd9ce3bb04f3_web_scale_0.0664894_0.0664894__.jpgdonderdag 18 juni 2020 09:15 Op 17/6 pleitte onze advocaat in de zaak ‘Essers vs. 9 hectare waardevol en zonevreemd bos’. Waarom is deze zaak zo belangrijk voor BOS+? Met zijn nieuwe ontbossingsplannen draait Essers nog maar ... lees verder

BOS+ gaat in beroep tegen nieuwe ontbossingsplannen Essers

DSC05476_'.pngdinsdag 15 oktober 2019 15:57 Natuurvereniging BOS+ gaat in beroep tegen de nieuwe ontbossingsplannen van transportbedrijf Essers. Nadat het bedrijf eerder was teruggefloten door de Raad van State over zijn plannen om ... lees verder

Essersbos gered!

DSC05435.jpgvrijdag 30 maart 2018 11:38 Geschenkje voor iedereen die het bos wél genegen is. Op 21 maart, de Internationale Dag van de Bossen, heeft de Raad van State de inkleuring van het Essersbos als industriegebied vernietigd. lees verder

Natuurverenigingen opgelucht: “Essers neemt eindelijk verantwoordelijkheid”

woensdag 30 augustus 2017 11:12 Transportfirma H. Essers heeft beloofd dat ze de procedure bij de Raad van State zal afwachten en de omstreden kap van het Essersbos in Genk uit eigen beweging uitstelt tot er een uitspraak is ... lees verder

Essersbos voorlopig veilig

vrijdag 07 juli 2017 08:02 De Raad van State heeft het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP) voor de uitbreiding van de Essers-site in Genk geschorst. Een belangrijke stap in de goede richting. Hiermee zijn de 12 ha Europees beschermd bos nabij Genk echter nog steeds niet definitief gered. lees verder