De schatkist van de natuur

De schatkist van de natuur

Met de schatkist van de natuur geraken leerlingen vertrouwd met het concept 'biodiversiteit'. We starten met eenvoudige planten en bijhorende vogel- en diersoorten. Stap voor stap bouwen we onze kennis uit. Een 'schatkaart' toont de biodiversiteit in en rond de school en een heuse schatkist bevat planten en dierenfiches.

Context

Ook dit schooljaar gaan we op zoek naar de schatten van de natuur. En dat met leerjaar één tot en met zes. Scholen kunnen zelf kiezen met welke klassen ze deelnemen.

Voor ieder leerjaar stellen we twee plantensoorten centraal, die voorkomen op of in de buurt van de school. Deze plantensoorten worden vergezeld van twee (zoog)diersoorten en twee vogels/insecten.

Het Toyota biodiversiteitsfonds wil kinderen vertrouwd maken met het concept ‘biodiversiteit’. Een schatkaart van de natuur is daarvoor een ideaal hulpmiddel. Kinderen ontdekken zo zelf het verschil tussen een uniforme groene zone, en een diverse (soortenrijke) groene zone.

Om deze biodiversiteit te ontdekken bieden we heel wat hulpmiddelen: planten en dierenfiches (de schatten van de natuur) in een ‘schatkist’, begeleiding bij het maken van een schatkaart en tot slot: ondersteuning bij natuurgerichte acties. Voor stap-voor-stap info, klik je op de onderdelen hieronder.

Timing en registratie

Je bent geïnteresseerd? Laat ons zo snel mogelijk iets weten via educatie@bosplus.be. We bezorgen je vervolgens de correcte registratieformulieren.

Hou rekening met onderstaande timing

  • Voorkennistest: klassikale resultaten doorsturen in september of oktober
  • Kennismaking met enkele schatten uit de schatkist: vanaf oktober
  • Maak (en deel) je eigen schatkaart: ten laatste in april
  • Tijd voor actie: april en/of mei
    • Onderneem een biodiversiteitsbevorderende actie
    • Afsluitende test (met dezelfde vragen als de voorkennistest)

Voor de actiedag kunnen jullie rekenen op gratis BOS+ begeleiding of een workshop. Neem snel contact op, dan leggen we samen een datum vast.

Voor we uit de startblokken schieten

Voor de start van het project wordt nagegaan in welke mate de leerlingen vertrouwd zijn met de concepten natuur en biodiversiteit. En in welke mate ze acties kunnen opsommen om deze te bevorderen.

De ingeschreven scholen ontvangen een handleiding en een antwoordformulier. De testen vind je hier

 

De schatkist

In de Schatkist zitten er voor elk leerjaar 6 fiches:

  • 2 plantsoorten
  • 2 vogel- of insectensoorten
  • 2 zoog- of weekdieren

Het gaat om veel voorkomende en makkelijk herkenbare soorten die bovendien een onderlinge link met elkaar hebben.

De fiches voor het eerste leerjaar vind je hier.
De fiches voor het tweede leerjaar vind je hier.
De fiches voor het derde leerjaar vind je hier
De fiches voor het vierde leerjaar vind je hier.
De fiches voor het vijfde leerjaar vind je hier
De fiches voor het zesde leerjaar vind je hier.

We voorzien ook een invulbaar sjabloon. Dit vind je hier. Zo kunnen julllie je eigen schatkist aanvullen met nieuwe soorten.

De schatkaart

Elk leerjaar (of elke klas) maakt een Schatkaart.

De leerlingen trekken daarvoor op verkenning: ze onderzoeken de natuur op en rond de school en registreren de aanwezige plantensoorten. Met deze gegevens wordt er een habitatkaart van de school gemaakt. Een print van google-maps, een luchtfoto een 3D maquette...

Voor een schatkaart van onze BOS+ kantoren deden we het bijvoorbeeld zo:

  • We gebruikten google maps om een tekening te maken met de wegen, gebouwen, vijvers,... We namen ook een kijkje op google earth. Dit hielp ons om al enkele verschillende habitats af te lijnen. Al deze zaken werden in een legende genoteerd.
  • Vervolgens gingen we op onderzoek: welke soorten vonden we waar? Deze werden eveneens met een legende op de kaart aangebracht:
  • Hier vind je een voorbeeld met de soorten uit de fiches voor leerjaar 1
  • Hier vind je een voorbeeld met de soorten uit de fiches voor leerjaar 2

Deze oefening stimuleert de kinderen ook om na te denken over de impact van de seizoenen, het weer en de tijd van het jaar op de natuur. Wij stellen info-fiches ter beschikking voor een aantal soorten, maar iedereen kan ook eigen fiches opmaken om zo de 'schatkist van soorten' uit te breiden. Onze fiches en een sjabloon zijn te vinden in de Schatkist hierboven.

We nodigen de scholen uit om ouders, omwonenden en natuurvrijwilligers te betrekken bij het uitwerken van de kaart en het identificeren van de soorten.

Tenslotte moedigen we jullie aan om deze schatkaarten (en verhalen) via ons te delen om zo anderen te inspireren.

Tijd voor actie

Op basis van de schatkaart zal duidelijk worden waar er mogelijkheden zijn voor natuurgerichte acties, op of rond het schooldomein.
De scholen worden uitgedaagd de natuur, de biodiversiteit en de soorten een handje te helpen.

Hieronder alvast een aantal voorbeelden. Maar uiteraard zijn jullie vrij om andere acties te ondernemen.

  • Planten of zaaien van bloemen (bijvoorbeeld met zaadbommen)
  • Nestkasten bouwen of andere nestgelegenheid voorzien (insectenhotels, nestplanken, takkenril, rotstuin, ...)
  • Helpen bij paddenoverzetacties
  • Affiches maken over natuur (nut van natuur, nood aan natuur, nut van bepaalde soorten, ...)
  • Schoolmoestuin en/of composthoop aanleggen
  • Verhalen vertellen in en over de natuur
  • Struiken of bosje aanplanten (bijvoorbeeld aan de rand van de school) of deelnemen aan een bosplantactie
  • Een haag met eetbare struiken aanplanten (een "sneukelhaag")

Extra inspiratie nodig? Een kort (beeld)verhaal van scholen die het jou voordeden vind je hier.

Op zoek naar meer info over één van deze acties? Contacteer ons gerust!

Partners

Milieuzorg op School (MOS). De Schatkist van de Natuur (The Great Plant Hunt) is een onderdeel van het eco-schools programma. Voor meer info over eco-schools kan je terecht bij MOS.

The Foundation for Environmental Education (FEE) is een niet-gouvernementele, non-profit organisatie die duurzame ontwikkeling promoot via milieu-educatie. Ze werkt in meer dan 80 landen in de wereld en is door UNESCO erkend als een voortrekker binnen de milieu-educatie en de educatie voor duurzame ontwikkeling. www.fee-international.org

Toyota Motor Europe heeft het Toyota Fund for Europe opgericht om samen te werken non-profit organisaties rond milieu, technisch onderwijs en verkeersveiligheid. Toyota Fund for Europe ondersteunt acties die werken aan een positieve verandering en aan bewustmaking. www.Toyotafund.eu

The Royal Botanic Gardens, Kew. De doelstelling van Kew is om 's werelds beste botanische tuin te zijn en een bron van kennis over alle planten- en schimmelsoorten.  

Fiche

Titel: De schatkist van de natuur
Periode: 
2015-heden
Partners: 
BOS+, MOS, FEE, The Royal Botanic Gardens
Financier: Toyota Motor Europe
Doelstelling: Leerlingen stap voor stap vertrouwd maken met het concept biodiversiteit. Ze gaan op onderzoek in en rond de school om de biodiversiteit te onderzoeken en te registreren en er worden acties ondernomen om deze te verbeteren.
Land: België

Contact

tine.dekezel@bosplus.be of 09 264 90 50