Korte Omloophout

Korte Omloophout

Korte omloophout (KOH) is een landbouwteelt waarbij de volledige bovengrondse biomassa van snel groeiende boomsoorten om de twee à vijf jaar wordt geoogst. Het hout kan gebruikt worden als hernieuwbare energiebron (door verbranding) maar ook als grondstof voor papierproductie of vezelplaten.

De voorbije twintig jaar bouwde BOS+ heel wat ervaring op rond deze teelt en stonden we mee aan de wieg van enkele demonstratiepercelen. KOH heeft veel milieuvoordelen en kan economisch rendabel zijn. Dat werd ook wetenschappelijk aangetoond werden door onderzoekers van de Universiteit Antwerpen (artikel) en de Universiteit Gent (artikel).  Desondanks kunnen we onder meer door de hoge vraag naar (landbouw)grond voor tal van doeleinden en de relatief lage prijzen voor fossiele brandstoffen van de voorbije jaren, nog helemaal niet van de vlucht vooruit spreken. Stijgende prijzen voor fossiele brandstoffen, verplichtingen op vlak van hernieuwbare energie en aandacht voor duurzame landbouw in het Europese gemeenschappelijke landbouwbeleid kunnen de interesse voor KOH mogelijks aanwakkeren. In dit bosrevue-artikel gaven we een overzicht van de voorbije en lopende initiatieven rond KOH.

KOH op braakliggende industrieterreinen

Naast landbouwgronden komen ook braakliggende industrieterreinen, waarvan we er in Vlaanderen duizenden hectares hebben, in aanmerking voor de teelt van KOH. In het voorjaar van 2018 realiseert Bionerga samen met BOS+ een KOH-aanplanting van 4,5 hectare op een braakliggend industrieterrein in Beringen. Zo wordt een nuttige invulling gegeven aan deze site die de voorbije jaren vooral dienst deed als illegaal crossterrein.

Baggeraars spoten vroeger zand uit het Albertkanaal op deze site. Dat maakt dat de omstandigheden niet ideaal zijn: verdichte lagen, lage bodemvruchtbaarheid, risico op stagnerend water in de winter maar ook snelle uitdroging in de zomer. Tijdens de voorbereidende grondwerken voerde Bionerga compost op en werkte een krachtige grondfrees de bovenste bodemlaag los. Dat zal de doorworteling positief beïnvloeden. Ook bij de boomsoortenkeuze kozen we voor een combinatie van zes soorten die een snelle groei combineren met een robuust karakter. Hier groeien na voltooiing van de plantage  3.600 hartbladige elzen, 1.200 boswilgen, 1.200 ruwe berken, 1.200 veldiepen en 2.800 cultuurpopulieren. We hopen dat deze bomen in totaal ieder jaar 90 ton vers hout (45 ton Droge stof) zullen produceren. Om de kwetsbare jonge aanplant te beschermen tegen reeën en andere ongewenste bezoekers, zeker bij aanvang, plaatsen we een afsluiting.

Bionerga wil in de toekomst volop inzetten op de productie van alternatieve energie en o.a. meewerken aan het opzetten van een lokaal netwerk van biomassahubs. In deze biomassahubs kunnen terreinbeheerders lokaal geoogste, houtige biomassa verzamelen, laten drogen en sorteren. Het hout komt van het beheer van wegbermen, bosbeheer, KOH…  Door schaalvoordelen kunnen hoogtechnologische verbrandingsinstallaties dan op een rendabele manier CO2-neutrale energie produceren zonder schadelijke emissies.

Het gebruik van hout voor energieopwekking is controversieel. Het aanvoeren over grote afstanden van zeer grote hoeveelheden hout afkomstig uit al dan niet waardevolle bossen wordt terecht aangeklaagd. Daarnaast is de substantiële bijdrage van houtverbranding aan de luchtvervuiling wetenschappelijk aangetoond. We mogen echter het kind niet met het badwater weggooien en projecten waarbij met lokaal hout wordt gewerkt dat afkomstig is van KOH en waarbij de verbranding gebeurt in een hoogtechnologische installatie zijn zeker te verantwoorden. BOS+ schreef ook een beleidsvisie hierover.

Ook op juridisch vlak is KOH interessant in een industriële context. In industriegebied zijn namelijk in de meeste gevallen geen vergunningen nodig voor de aanplant ervan. Het tijdelijke karakter van de teelt is ook verankerd in de wetgeving: KOH valt niet onder het bosdecreet, dus noch voor de oogst noch voor de totale verwijdering ervan, is een vergunning of compensatie nodig. Bovendien kan bij een bebouwing/ontwikkeling van de site, een deel van de bestaande aanplanting geïntegreerd worden in de groenvoorziening of dienst doen als buffer.

Projectfiche

Titel: KOH Beringen
Periode: 2017-2022
Partners: BOS+
Financier: Bionerga
Doelstelling: Nuttige invulling van braakliggend terrein door productie van biomassa

Contact

sander.vandaele@bosplus.be of 09 264 90 55