Ecologisch beheer van houtkanten

Ecologisch beheer van houtkanten

In het laatste decennium is er een duidelijk merkbare hernieuwde interesse in houtkanten en bomenrijen in België, omdat het beheren en aanplanten van houtkanten past binnen zowel de provinciale klimaatadaptatie- als -mitigatieplannen: bomen brengen verkoeling en bufferen tegen droogte door het creëren van een microklimaat (adaptatie) en bomen slaan koolstof op in hun biomassa en in de bodem (mitigatie).

De hernieuwde aandacht voor houtkanten komt echter vooral voort uit de interesse naar biomassa en houtsnippers voor bioenergie en mulching – houtsnippers worden gebruikt als grondstof voor verbrandingsinstallaties dan wel om de vruchtbaarheid en waterbalans van landbouwbodems te verbeteren. Naast de houtkanten zelf heeft dus ook het hout uit houtkanten een rol te spelen bij zowel klimaatmitigatie (waar het fossiele brandstoffen kan vervangen als hernieuwbare energie) als klimaatadaptatie (landbouwbodems worden weerbaarder gemaakt tegen droogtes).

Onderzoek

De vraag dringt zich op: hoe kan er op een ecologisch verantwoorde manier geoogst worden uit houtkanten? Hoe fauna zo weinig mogelijk schade te berokkenen bij oogst? Er dient absoluut voorkomen te worden dat de houtkant een ‘ecologische val’ wordt. Prangende vragen hierbij zijn welke soorten te screenen? Hoe te screenen? Hoe beheren indien een bepaalde soort aanwezig is?

Ook is er een stijgende interesse naar het uitbreiden van het houtkantennetwerk, die voortkomt uit deze vraag naar snippers en / of het weerbaarder maken van het landschap tegen klimaatverandering. Bij de aanplant van nieuwe houtkanten kan er maximaal ingezet worden op het versterken van zowel de biodiversiteitsfunctie van het netwerk, de productiefunctie en de bijdrage aan klimaatadaptatie. De vraag welke soorten aan te planten is hierbij van cruciaal belang om een robuust netwerk te verkrijgen dat weerbaar wordt tegen de voorspelde klimaatverandering.

Wat

Het doel van dit project is een antwoord te bieden op de vele vragen die binnenkomen bij de overheden over houtkantbeheer en houtkantaanleg. De output van deze opdracht zal gebundeld worden tot een volledige infobrochure die voortkomt uit een participatieve samenwerking tussen overheden, terreinbeheerders en wetenschappers, inclusief een beslissingsboom ecologisch beheren van houtkanten en de adviezen omtrent soortenkeuze.

Opdrachtgever: DMN provincie Antwerpen

Looptijd: 01/01/2021 – 31/08/2022

Partners: ForNaLab