Ondoordachte bebossing kan schadelijk zijn voor inheemse soorten

seedling-1284676_1920.jpgwoensdag 22 juli 2020 14:44

Het klinkt heel erg raar, want hoe kan het planten van bomen nu ooit slecht zijn? Soms doet bebossing echter daadwerkelijk meer kwaad dan goed. Volgens Cristian Echeverria, boswetenschapper aan de Universiteit van Concepción, kan het introduceren van exotische soorten een bedreiging vormen indien er geen duidelijke regelgeving is die het aanwezige ecosysteem beschermt. Dit concludeert de wetenschapper in een recente studie in Nature Sustainability. 

Wat is een invasieve exoot?

Op de website van Agentschap Natuur en Bos vinden we volgende definitie: Uitheemse soorten zijn planten, dieren of micro-organismen (zoals schimmels) die van nature niet in onze streken voorkomen. Deze soorten hebben zich kunnen verspreiden door toedoen van de mens. 

De meeste uitheemse soorten geven geen problemen omdat ze niet kunnen overleven in onze natuur, omdat ze niet uitgroeien tot een plaag, of omdat ze geen schade aanrichten. Maar als een uitheemse soort zich vestigt én zich sterk uitbreidt, kan die wel enorme schade of overlast veroorzaken. In dat geval spreekt men van een 'invasieve’ uitheemse soort, ook wel 'invasieve exoot' genoemd.

Invasieve exoten kunnen onder meer inheemse soorten onderdrukken of opeten, ziektes overdragen naar andere soorten, een gevaar vormen voor de volksgezondheid (bijv. Reuzenberenklauw of Alsemambrosia) of economische schade berokkenen (bijv. omdat de bevaarbaarheid van waterlopen in het gedrang komt).

Bonn Challenge

Over de hele wereld zijn er tal van initiatieven die herbebossing stimuleren als een van de meest effectieve manieren om CO2 uit onze atmosfeer op te nemen en zo de klimaatcrisis te stoppen. Denk maar aan Bonn Challenge bijvoorbeeld, die tot doel heeft om tegen 2030 wereldwijd 350 miljoen hectare ontbost en aangetast land terug te winnen. 

Recent onderzoek toont echter aan dit soort initiatieven steeds zo doordacht mogelijk moeten zijn, met oog voor het aanwezige ecosysteem én met grondige evaluatie.

ecology-4699482_1920.jpg

Een recent Chileens onderzoek door Cristian Echeverria, analyseerde door middel van wiskundige modellen, statistische methoden en satellietbeelden de impact van een van de langst lopende initiatieven of bebossingssubsidies ter wereld. Deze overheidssubsidie werd in 1974 bij decreet ingevoerd.

Particuliere grondeigenaren

Het decreet, dat dit bebossingssysteem door middel van subsidies tot 2012 mogelijk maakte, wilde de Chileense bosbouw versneld uitbreiden door particuliere grondeigenaren (financiële) stimulansen te geven voor bebossingen, duinstabilisatie en herstel van aangetaste bodems. De financiële incentive en het gebrek aan regelgeving rond bebossingen met exotische soorten, zorgde voor een enorme toename aan invasieve exoten.

mountain-970089_1920.jpg

De onderzoekers in de studie merkten op dat het systeem ook gelijkaardige bosprogramma’s in Argentinië, Ecuador, Colombia, Uruguay en Paraguay inspireerde.

De studie besluit dat de bebossingen uiteindelijk veel duurder uitvielen dan verwacht en weinig bijdroegen tot de opname van CO2 uit de atmosfeer. De opslag steeg ongeveer 1,98 procent over een periode van 25 jaar. Een pijnlijk neveneffect is bovendien dat de inheemse bossen met 12,86 procent afnamen.

Invasieve exoten in Vlaanderen

In Vlaanderen komen invasieve exoten steeds vaker voor. Denk maar aan Rimpelroos, Mahonie, Japanse Duizendknoop, Amerikaanse vogelkers, Amerikaanse eik en Robinia. Voor een volledige lijst van invasieve uitheemse soorten kan je de website van Ecopedia raadplegen. Je vindt er ook handige tips over hoe je hun verspreiding kan voorkomen.

leaf-974318_1920.jpg

Ook aan de kust zijn heel wat invasieve plantensoorten aan een opmars bezig. Hierover werd door Agentschap Natuur en Bos een educatief filmpje gemaakt.

BRONNEN:

  1. SciDev.net in IPS by Claudia Mazzeo (22 juli 2020)
  2. Agentschap Natuur en Bos. Invasieve Exoten: https://www.natuurenbos.be/beleid-wetgeving/overlast-schade/invasieve-exoten
  3. Ecopedia. Exoten: https://www.ecopedia.be/pagina/exoten

« Terug