Met zicht op (een gele) zee; hoe BOS+ bijdraagt aan duurzaam toerisme in een waardevol ecosysteem

12175822604_deb6b6edbc_k.jpgdinsdag 05 mei 2020 11:05

Twee jaar geleden deden Nancy en Herty vrijwilligerswerk voor BOS+ in Cazaderos, een kleine gemeenschap op de grens met Peru in de zuidelijke provincie Loja, in Ecuador. Nu gaan ze voor het eerst terug. Nancy als landverantwoordelijke Ecuador, ad interim voor BOS+ en Herty nog steeds als toerist. Zij komen de vordering in de projecten waar BOS+ en NCI (Naturaleza y Cultura Internacional) de handen voor in elkaar slaan, bekijken en intense banden van twee jaar geleden gaan hernieuwen.  

Ondanks we met ons gezicht tegen het busraam plakken worden we traag wakker van de regen die zacht op het bedampte raam tikt. We rijden het busstation van Loja binnen. Synchroon met de grijze zonsopkomst, klaren ook onze grijze massa’s zich op en worden we wakker, al zal dat vooral de verdienste van de zwarte koffie zijn. Een kort ontbijt later is Nancy al terug op weg voor een twee uur durende rit naar Catacocha, samen met Carlitosprojectmedewerker bij NCI. Herty bezoekt het prachtige en koude nationaal park Podocarpus nabij Loja, waarna hij met de bus ook verder reist naar Catacocha. 

In Catacocha is de eerste van verschillende cursussen rond leiderschap bezig onder leiding van NCIGedurende acht weekends wordt een hele groep uit verschillende verenigingen ondergedompeld in allerlei aspecten omtrent leiderschap en coördinatie. We sluiten aan begroeten enkele oude bekenden uit Cazaderos, die ook deelnamen aan de cursus. 

Een warm weerzien

IMG_20200112_172951.jpgDe volgende ochtend we worden niet gewekt door het fluiten van de vogels of de zonnestralen op ons gezicht maar door de marktkramers die luidkeels, veelvuldig hun waren aanprijzen. Opnieuw een korte nacht. Deze ochtend komt Darwin aan vanuit Zapotillo. Darwin werkt voor NCI rond de projecten helemaal in het Zuiden. Twee jaar geleden was hij de link tussen BOS+, NCI, de gemeenschappen van Cazaderos en ons. Een warm weerzien. Als na de middag de cursus rond leiderschap erop zit reizen we samen met Darwin en de mensen van Cazaderos naar onze tweede thuis. De hete, hobbelige en stoffige rit wordt opgevrolijkt met een ijsje en net voor aankomst een bezoek aan de gloednieuwe mirador.

Het eerste en enige binationaal reservaat in Zuid-Amerika

Rond Cazaderos zijn de meest intacte en grootste delen tropisch droogbos van Ecuador. Het is een ecosysteem van onschatbare waarde. Momenteel is het deel droogbos in de regio een lapwerk van verschillende kleine delen ongerept droog tropisch woud. Het bos bij Cazaderos maakt deel uit van het eerste en enige binationaal reservaat in Zuid-Amerika. Door het bos loopt een belangrijke rivier die de grens tussen Peru en Ecuador aanduidt. Rond eind december eindigt een heel lang seizoen van droogte. Het is er zo droog dat de bomen hun bladeren verliezen om vocht bij te houden. Één week na de eerste regens zullen alle Guayacanes tegelijk in bloei gaan. Gezien geen enkele boom bladeren heeft en zij de eerste zijn die tegelijk een impressionante hoeveelheid gele bloemetjes zullen aanmaken, lijkt het volledige bos een prachtige gele oceaan, voor enkele dagen. Dit fenomeen is een fantastische toeristische attractie die BOS+ en NCI inzetten om duurzaam toerisme in dit gebied te stimuleren.  

De Mirador van Cazaderos

Met steun van NCI en BOS+ hebben de gemeenschappen van Cazaderos een pad aangelegd naar een heuvel waar je een prachtig zicht over dit schouwspel hebt. De Mirador van Cazaderos. Als we het pad naar de mirador starten, zijn we aangenaam verrast door de mooie en duidelijke infoborden. Ook het pad is goed afgewerkt met trapjes en leuningen waar nodig. Wij zijn helaas twee (!) dagen te laat om de bloei van de Guayacanes te zien maar het zicht op het bos, de rivier en de gemeenschappen blijft de moeite waard. 

De volgende ochtend worden we wakker in de kamer waar we twee jaar geleden ook sliepen. Het voelt verdacht veel als thuis. We ontbijten lekker, lokaal (mét ons favoriet hierba luisa drankje) bij Doña Astrid en keuvelen nog even bij deze bewonderenswaardige vrouw die zich hard inzet voor haar gemeenschap. Ondertussen hebben we ook onze oude vriend, collega en mentor Guilbert gevonden. Als we hem vertellen dat we graag de krokodillen willen gaan bekijken maar niet willen verdwalen, zoals twee jaar geleden, stelt hij prompt en met trots voor om ons te vergezellen. 

Van drie naar zestien krokodillen

IMG_20200113_105953.jpgIn de rivierbedding bij Cazaderos is één van de slechts twee plaatsen in Ecuador waar je deze krokodillen in het wild kan aantreffen. Ze verstoppen zich graag lang in het water maar als de zon er is en er zijn geen nieuwsgierigen, nemen ze wel graag eens een zonnebad op de oever. Door hun schuw gedrag is er weinig geweten over de precieze aantallen die er aanwezig zijn in de rivier. Een kleine telling, onlangs, liet wel uitschijnen dat er veel meer zijn dan eerst gedacht. Waar men er drie exemplaren dacht te hebben, zijn er in dat deel minstens zestien! Na een bezoek van een expert wordt er nu bekeken om samen te werken met een lokale universiteit voor verder onderzoek.

Afstand houden 

Intussen is het al bijna middag en is ons plan om de hitte voor te zijn jammerlijk mislukt. We zijn dus blij met de verfrissende wind door de haren omdat Guilbert ons voorstelde het eerste deel met zijn moto te doen. Toch, drie volwassen personen op een moto, op een zandweg, klinkt niet erg aangenaam. Al is het maar voor de warme herinneringen van die tochtjes, wij genieten ervan. Als we de moto aan de kant laten en de rivierbedding te voet verder volgen, zien we al snel de verbeteringen en snappen we waarom Guilbert trots mee wou. Niet alleen is het pad beter aangeduid met informatieve borden, er is ook gewoon een pad! Vroeger moest men de rivier bedding volgen tot een onbestemd punt waar de krokodillen zouden moeten zitten. Nu volgen we een duidelijk pad met provisoire maar duidelijke oversteekplaatsen waar nodig.  

IMG_20200113_111642.jpgOp de plek waar de krokodillen zich bevinden is nu een kleine afsluiting met een bord dat er ons op wijst dat we er zijn en dat we best afstand houden. Voor onze eigen veiligheid maar vooral om de dieren en de oevers te beschermen. We hebben geluk en zien een volwassen krokodil rustig zwemmen en genieten van het water. Er is duidelijk veel verbeterd in twee jaar. Helaas komen we terug met elk onze handen vol met achtergelaten afval. Ook verteld Guilbert ons dat de oversteekplaatsen de forsere regens niet gaan overleven en dat ze dus binnen enkele maanden waarschijnlijk grote delen opnieuw zullen moeten bouwen.

"Fantastisch om te zien hoe de focus veranderd is"

’s Avonds vervoegt Bruno, de projectcoördinator van NCI, zich bij ons alvorens samen te vergaderen met de ’Guardianes de la Frontera’ zoals de associatie in Cazaderos heet. Er is veel volk afgekomen, stiekem hopen we een beetje dat de mensen ons willen terug zien. Wat duidelijk opvalt tijdens de vergadering is dat de focus veranderd is. Waar men het vroeger had over “wanneer komen de toeristen?” zijn die er nu al en zijn de uitdagingen nu meer in de richting “hoe organiseren we ons best in functie van het toerisme?”. We vinden het fantastisch om deze evoluties te zien. Na de vergadering hebben we nog kort tijd om iedereen te begroeten en helaas ook onmiddellijk terug afscheid te nemen. Morgen verlaten we Cazaderos al opnieuw om andere projecten te bezoeken in het tropisch droogbos… 

BOS+ ondersteunt het droogbos

BOS+ werkt ondertussen bijna 15 jaar samen met NCI (Naturaleza y Cultura Internacional), die zich o.a. in het Zuiden van Ecuador inzet voor het behoud van droogbos. Ook binnen het DGD programma 2017-2021 werkt men verder aan het behoud van droogbos, agroforestry met de commercialisering van verschillende bosproducten zoals honing en palo santo en het uitwerken van eco-toerisme, om ook op die manier de inkomsten van de lokale gemeenschappen te verbeteren. 

Auteur: Herty van der Meirsch 

Bron coverfoto: Flickr (CC BY-SA 2.0), Ministerio de Turismo de Ecuador

« Terug