Waarom elk kind recht heeft op buitenlessen

iStock-verrenkijker.jpgdonderdag 28 april 2022

Steeds meer scholen geven met hun buitenklas het goede voorbeeld en dat kunnen wij alleen maar toejuichen! Want we hebben er al vaak over gelezen én geschreven: buitenlessen zijn niet alleen goed voor het mentale welzijn, maar ook voor de fysieke gezondheid van kinderen.

Onderzoek[i] toont aan dat outdoor learning een positieve impact heeft op de gezondheid en welbevinden van kinderen, de ontwikkeling van sociale vaardigheden, op hun zelfvertrouwen en gevoel van verbondenheid met de natuur. Kinderen die vaker buiten les krijgen, zullen dus geneigd zijn meer zorg te dragen voor de natuur. Daarnaast bevordert het ook de motivatie van kinderen om te leren: ze geraken geprikkeld door wat ze ervaren met hun zintuigen. En wie ervaart, onthoudt beter.

BOS+ schreef een handboek voor leerkrachten vol tips en tricks over Outdoor Education.

Download hier het handboek

Juf Joke, ambassadeur van BOS+, twijfelde niet langer en startte met haar eigen bosklasje. In een interview aan BOS+ vertelt ze vol enthousiasme over haar buitenactiviteiten. “Kinderen met veel fantasie belanden er als vanzelf in een heerlijk rollenspel. De natuur voorziet namelijk in alles. Tegelijk worden ze ook uitgedaagd om hun grenzen te verleggen. Voor de ene is dit de handen vuil maken of wat hoger klimmen dan je durft, voor de andere is dat plassen op een bostoilet of zelf een tak doorzagen. Door in de natuur te leven, hebben ze bewondering voor de schoonheid ervan en dragen ze er spontaan meer zorg voor.” En niet alleen de kinderen worden er vrolijk van. Ook de ouders zijn helemaal mee in het verhaal: “Hoe verder de week, hoe meer ouders spontaan langskwamen; de enthousiaste kinderen prikkelden duidelijk de interesse van hun ouders.” Het volledige interview lees je hier.

Juf Joke is natuurlijk niet de enige. Heel wat andere leerkrachten geraakten net als zij geïnspireerd door Outdoor Education en gingen ermee aan de slag. Lees meer over hun ervaringen.

Spijtig genoeg zien we ook een andere trend: steeds meer kinderen en jongeren kampen met overgewicht, 7% is obees[ii]. De cijfers liegen er niet om: onze kinderen bewegen te weinig. Onderzoekers spreken zelfs over de minst fitte generatie kinderen in de geschiedenis. Ze brengen de ganse dag door achter de schoolbanken en bij thuiskomst zitten ze (te) vaak aan het scherm gekluisterd. Daarnaast worden ze steeds meer met de wagen naar school gebracht, waar vroeger de fiets het meest gebruikte transportmiddel was. Kinderen verbruiken dus minder energie. Toch hebben ze nood aan bewegingsactiviteiten in de gezonde buitenlucht. Ze hoeven niet per se intensief aan sport te doen: ook buiten spelen kan een goed alternatief zijn. Buitenlessen verlopen doorgaans actiever dan lessen in de klas, wat zo ook een positief effect heeft op de gezondheid van de kinderen. En wie meer beweegt, kan zich ook beter concentreren[iii].

Alleen maar voordelen, maar wat weerhoudt leerkrachten om ook effectief buiten les te geven? Wij zochten het antwoord bij meer dan 200 Vlaamse leerkrachten. We bundelden alle drempels en bieden voor elk probleem een handige oplossing.

Uit die bevraging kwam ook ons project De Bosklaskar tot stand: een kar die we speciaal voor leerkrachten ontwikkelden om tal van lesonderwerpen in het bos te onderwijzen. Met kant-en-klare lesfiches en de kar vol bijhorende lesmaterialen geef je zonder veel voorbereiding een lesje Frans, rekenen of taal in het bos. De opdrachten werden regelmatig getest. Ook bij GO! Het Wonderbos in Ingelmunster gingen we langs met onze kar.

het bos is er voor iedereen

De positieve effecten van buitenonderwijs tonen zich nog meer bij kinderen en jongeren met specifieke onderwijsbehoeften. “In een informele natuurlijke omgeving leren deze kinderen beter dan in een klas. Door veel buiten te spelen nemen hun kansen in de samenleving dan ook sterk toe”, aldus Kristien Ooms. Samen met partners uit Engeland en Slovenië bundelde BOS+ de krachten voor het project Green Learning Environments. Door middel van peer learning, uitwisseling van praktijken en capaciteitsopbouw tussen de betrokken partners ontwikkelden we een innovatieve toolbox voor het niet-formeel leren in een groene omgeving voor kinderen en jonge volwassenen met speciale onderwijsbehoeften. Zo krijgen ze de juiste middelen in handen om maximaal gebruik te maken van bos, groen en natuur als krachtige leeromgeving.

minstens één op zeven buiten leven

Waarom wachten op de jaarlijkse buitenlesdag als het ook maandelijks, wekelijks of zelfs dagelijks kan? Uit onze bevraging bij meer dan 200 Vlaamse leerkrachten bleek dat leerkrachten vooral op onregelmatige basis naar buiten gaan, afhankelijk van het lesthema, de weersomstandigheden… De drempels die ze ervaren zijn dan ook deels hierdoor te verklaren. Trek op regelmatige basis het groen in. Eenmaal leerlingen gewend zijn aan buitenlessen, moeten leerkrachten minder vaak ingrijpen of de buitenles onderbreken. Wie vaak naar buiten gaat, zal merken dat het meer voordelen biedt en de tijd en energie waard maakt, zowel voor de leerkracht als voor de leerlingen.

Maak van die buitenlessen een wekelijkse gewoonte. Ga minstens één keer per week naar buiten. Je hoeft niet meteen de hele dag buiten te spenderen, je kan ook geleidelijk aan de buitentijd verlengen.

Wil je graag aan de slag met buitenlessen, maar je zit nog steeds met twijfels? Of zoek je als ouder van je kind nog meer argumenten om de leerkracht te overtuigen? In ons handboek voor Outdoor Education gaan we dieper in op alle voordelen van buitenlessen en geven we handige tips en enkele concrete voorbeelden.

Zit je nog met vragen? Aarzel dan niet om ons te contacteren via educatie@bosplus.be

Download het Handboek Outdoor Education 



[i] Bento, G. & Dias, G. (2017). The importance of outdoor play for young children's healthy development. Porto Biomedical Journal, 2(5), 157-160.

[ii] Wetenschap en Gezondheid [website], 29 juni 2018. Obesitas bij kinderen. Geraadpleegd op 22 september 2021 via https://www.gezondheidenwetenschap.be/richtlijnen/obesitas-bij-kinderen

[iii] Children & Nature Network (2013, 2 maart). “Sitting Is the new smoking” — What we can do about killer couches, sedentary schools, and the pandemic of inactivity [blogbericht]. Geraadpleegd op 22 september 2021 via https://research.childrenandnature.org/2013/03/02/sitting-is-the-new-smoking-what-we-can-do-about-killer-couches-lethal-schools-and-the-pandemic-of-inactivity/


« Terug