Bolivianen ontvluchten de verwoestijning in ruraal gebied en zoeken heil in de steden

La Paz.pngmaandag 26 november 2018 20:50

Pablo Andrés Rivero (CC BY-NC-ND 2.0)

In 2016 werden wereldwijd ongeveer 23,5 miljoen mensen ontheemd door natuurrampen. 2016 en 2017 waren sinds 1880 de warmste jaren op deze aardbol. Overal op de aardbol migreren mensen ten gevolge van klimaatsveranderingen, ook in Bolivia.

70,45% van de Boliviaanse bevolking woont in steden. Tegen 2050 wordt geschat dat dit nog zal stijgen tot 81,2%. Deze stijging is enerzijds te wijten aan de natuurlijke bevolkingsgroei en anderzijds aan de interne migratie.

De werkgelegenheid, levensstandaard, hogere lonen en onderwijskansen worden vaakst vernoemd als directe redenen waarom men weg trekt uit ruraal gebied. Steden als La Paz, Cochabamba en Santa Cruz hebben het grootste aanzuigeffect.

Maar om deze uittocht uit ruraal gebied écht te begrijpen moeten we analyseren waarom men kampt met deze problemen. Met andere woorden: waarom is er minder werkgelegenheid en waarom zijn er minder onderwijskansen?

Hoewel de oorzaak zelden zo omschreven wordt, stellen we vast dat klimaatswijzigingen vaak mee aan de basis liggen van de interne migratie in Bolivia.

Wie arm is, blijft achter

Volgens een studie van Balderrama (2011) is 41% van het Boliviaans territorium aan het verwoestijnen. De recente klimaatswijzigingen zorgen er voor dat de droogte en erosie drastische veranderingen veroorzaken in het landschap.

Vooral de armste lagen van de bevolking voelen hoe de misoogsten voor prijsstijgingen zorgen. Wie jaar na jaar geconfronteerd wordt met deze effecten zoekt zijn heil elders.

Ook wie hoger geschoold is trekt weg, op zoek naar betere levensomstandigheden. Dit heeft grote gevolgen in rurale gebieden. De actieve bevolking verdwijnt, alleen wie arm en zwak is blijft over.

Ixiamas, een vicieuze cirkel

Terwijl rurale armoede wordt veroorzaakt door een lage landbouwproductiviteit, tekort aan infrastructuur en een slechte toegang tot de markt, is armoede in stedelijk gebied eerder te wijten aan slechte jobs en een laag inkomen.

In het Noorden van La Paz, in de regio Ixiamas, leeft 58% van de bevolking in landelijk gebied. De armoede tiert er welig en de jongerenmigratie is er groot. De extreme armoede veroorzaakt door de lage productiviteit in de regio leidt op zijn beurt tot minder producten op de markt en minder inkomsten voor de regio. Hierdoor besluiten vele producenten om over te schakelen op houtwinning. Door de ontbossing kan de bewerkte grond nog minder goed om met de veranderde neerslagpatronen wat op zijn beurt leidt tot een nog slechtere productiviteit in de regio.

De misoogsten doen vervolgens opnieuw hun intrede. Nog meer mensen trekken weg. De jeugd gaat studeren in de grote steden en blijft er vaak hangen. De ouderen blijven achter en zien met lede ogen aan hoe hun nakomelingen wegtrekken. Doña Florilda zegt het zo: ik bewerk dit land voor mijn kinderen en kleinkinderen maar als mijn waterput leeg blijft staan vrees ik dat ik het alleen zal moeten doen.

Duurzame oplossingen

Samen met onze lokale partners in Bolivia wil BOS+ een rem zetten op de vernietigende klimaatveranderingen die mee aan de wieg staan voor de migratie.

We introduceren duurzame vormen van landbouw en werken aan een participatief bos-, natuur- en waterbeheer.

« Terug