Inheemse strijd om land en rechten bepalen mee de toekomst van het Amazonewoud

woensdag 22 augustus 2018

Een nakende ‘point of no return’ voor het Amazonewoud - een kantelpunt waarbij het woud versneld aftakelt door zichzelf versterkende bedreigingen – maakt pijnlijk duidelijk dat de inspanningen van de afgelopen jaren om het Amazonewoud te vrijwaren van houtkap niet de nodige impact hadden. Een andere aanpak is dringend nodig. En die is er.

We stonden erbij, keken ernaar en hebben jarenlang niet doorgehad dat zij die al sinds mensenheugenis in harmonie leven met kostbare ecosystemen, ook cruciaal zijn voor de instandhouding ervan. Alle logica ten spijt. Maar de geesten rijpen: de internationale gemeenschap is het er helemaal over eens: inheemse gemeenschappen hebben de sleutel in handen om onze regenwouden te vrijwaren van een desastreuze kaalslag.

Al sinds 2012 werkt BOS+ intensief samen met de Waorani-vrouwen in het Amazonewoud van Ecuador. Samen gaan we op zoek naar economische en sociale alternatieven die het bos en bewoners maximaal respecteren en bedreigende activiteiten zoals illegale houtkap overbodig maken. Hun gebied is bijna zo groot als heel Vlaanderen en voor BOS+ vormt de steun aan deze inheemse gemeenschappen het speerpunt van de acties rond bosbehoud in de tropen. 

DOE MEE MET BOS+ EN BESCHERM MEE HET RESERVAAT VAN DE WAORANI

Echte milieubeschermers

Inheemse volkeren en lokale gemeenschappen behoren tot de beste milieubeschermers op onze aarde. Hun bestaan en cultuur zijn afhankelijk van bossen, proper water en andere natuurlijke hulpbronnen. Een duurzaam beheer van hun land is levensnoodzakelijk. Ze vervullen daarom een cruciale rol bij het behoud van biodiversiteit en de strijd tegen klimaatverandering, in de wereld en zeker ook in het Amazonewoud.

Het leefgebied van inheemse en lokale gemeenschappen bedekt ongeveer de helft van het aardoppervlak, waarvan bijna 5 miljoen vierkante kilometer bos. Vier vijfde van alle biodiversiteit op aarde en ongeveer een kwart van de wereldwijde koolstof opgeslagen in de vegetatie bevindt zich in ecosystemen op het grondgebied van inheemse gemeenschappen.

In het licht van het wereldwijde biodiversiteitsverlies en de klimaatverandering die we deze dagen maar al te hard voelen, kunnen we maar beter maximaal zorg dragen voor deze ecosystemen. En geen betere stewards als de bewoners die er al van oudsher leven.

Evenwicht, lange termijn en collectiviteit

Inheemse gemeenschappen gaan op een holistische en duurzame manier om met hun omgeving. Ze erkennen hun natuurlijke omgeving als een levende entiteit, vaak met een spirituele betekenis. Ze beheren gemeenschappelijk hun natuurlijke rijkdommen; korte termijn wordt lange termijn, individualisme buigen ze om naar collectiviteit terwijl een korte en hoge productie plaatsmaakt voor een productie die bos en productie op lange termijn in stand houdt.

Zo behouden ze een evenwicht tussen wat geoogst wordt en wat ze laten groeien. Van bepaalde delen van het bos blijven ze af, zodat die kunnen fungeren als belangrijke bron voor het in stand houden van populaties van fauna. Wat ze produceren op hun grond gebeurt ook vaak op een geïntegreerde manier binnen het bosecosysteem, zoals dat het geval is met home-gardens of agroforestry-systemen.

Dit alles vertaalt zich in ontbossingscijfers die 2 tot 3 keer lager zijn dan in andere gebieden. Daarom worden ze vanuit de internationale gemeenschap steeds meer erkend als echte beschermers van biodiversiteit en worden ze met het oog op de klimaatproblematiek meer en meer erkend als echte stewards van het klimaat.

STEUN DE WAORANI

In de frontlinie

Spijtig genoeg staat hun belangrijke rol voor het wereldwijde bosbehoud en klimaat onder permanente hoogspanning. Naast de enorme impact van de kolonisatie, discriminatie en marginalisering, worden vele inheemse gemeenschappen nog steeds van hun grondgebied verdreven. Ze moeten maar al te vaak plaatsmaken voor grootschalige landbouw, veeteelt, mijnbouw, aardolieontginning, houtkap, etc.

Inheemse gemeenschappen staan in de frontlinie tegen ontbossing en dat eist zijn tol. Hoewel de rechten van deze gemeenschappen steeds meer worden vastgelegd in wetgevende kaders, worden er ook meer en meer inheemsen vermoord. Daarbij komt nog dat ze vaak officieel slechts een fractie van hun eigen territorium bezitten. Het wordt hen vaak nog te moeilijk gemaakt om de eigendomspapieren in handen te krijgen.

Stewards van biodiversiteit en klimaat

We kunnen heel wat leren van inheemse gemeenschappen en hoe ze met hun natuurlijk omgeving omgaan. BOS+ werkt intensief samen met inheemse gemeenschappen om hun kennis te valoriseren en te integreren in vooruitstrevende technologieën en voorstellen die een beter beheer van hun territorium toelaten. Zo kunnen ze het hoofd bieden tegen allerhande bedreigingen en hun rol als stewards van biodiversiteit en klimaat ten volle waarmaken. 

DOE MET BOS+ EN STEUN DE WAORANI, STEWARDS VAN ONS KLIMAAT

« Terug