Wereldwijde ontbossing blijft hoog, patronen tonen een verschuiving

vrijdag 04 augustus 2017 09:52

Bron: Global Forest Watch
Auteurs: Mikaela Weisse, Liz Goldman, Nancy Harris, Matt Hansen, Svetlana Turubanova and Peter Potapov

Global Forest Watch heeft nieuwe satellietbeelden vrijgegeven die tonen hoe bossen over heel de wereld zijn veranderd in 2015. De data, die werden verkregen door de analyse van circa een miljoen satellietbeelden door de University of Maryland en Google, meten de dood of het verwijderen van bomen van tenminste 5 meter hoog in gebieden van 30 op 30 meter. Dit kan een idee geven van bepaalde duurzame en niet-duurzame activiteiten, van het ontbossen van natuurlijke bossen tot de oogst van boomplantages, maar wanneer ze juist worden geanalyseerd in combinatie met andere contextuele data en informatie, kunnen ze een indicatie geven van ontbossing (gedefinieerd als de permanente omzetting van bosland voor een ander gebruik).

Voor 2015 onthullen de data zowel positieve verhalen - zoals een mogelijk vertraging van ontbossing in Colombia - en meer verontrustende trends, waaronder de stijgende ontbossingsgraad in Papoea Nieuw Guinea, West-Afrika en de Mekong regio. Hieronder gaan we dieper in op deze verhalen en op wat de gegevens ons kunnen zeggen over de mondiale toestand van bossen.

Palmolie zorgt voor nieuwe ontbossing in Papoea Nieuw Guinea en West-Afrika

In Papoea Nieuw Guinea werd er 70 percent meer ontbossing gemeten in 2015 dan in eender welk jaar voordien.

De analyse van opkomende "hot spots" - gebieden met statistisch significante concentraties van verlies van boombedekking - toont clusters van nieuw verlies in bosgebieden die nog intact zijn (bossen met een minimale menselijke aanwezigheid). Dat wijst erop dat deze ongerepte gebieden onder verhoogde bedreiging staan. Sommige van deze hot spots lijken ook te overlappen met plaatsen waar een brandalarm was, wat suggereert dat de uitbraak van branden in Indonesië in 2015, waarvan er veel gelinkt waren aan palmolieplantages, ook een invloed hadden in Papoea Nieuw Guinea, dat een grens deelt met Indonesië op het Nieuw Guinea eiland. (Meer weten over ontbossing in Indonesië in 2015)

De groei van palmolie heeft vermoedelijk ook bijgedragen aan de dramatische toename van ontbossing in West-Afrika. In 2015 steeg de ontbossingsgraad in Liberia en Sierra Leone tot respectievelijk 6 keer en 12 keer zo veel in vergelijking met 2001. Volgens rapporten is er in West-Afrika een hoog risico op ontbossing omwille van palmolie, Liberia is klaar om het gewas volop te gaan ontwikkelen.

Een deel van de stijging in het verlies van bosoppervlakte in deze regio kan worden verklaard door veranderingen in het algoritme dat de gerooide plekken detecteert. Een update van de methodologie in 2013 verbeterede de manier waarop het algoritme werkt voor hoge struiken, waardoor er vooral in droge bossen meer verlies aan bosoppervlakte wordt gedetecteerd. Toekomstige updates in de gegevens zouden moeten bevestigen of er een echte stijging is in bosverlies of dat die kan worden verklaard door methodologische veranderingen.

Voorlopig vertraagt het verlies aan bosoppervlakte in Colombia

Het verlies aan bosoppervlakte in Colombia is met bijna 50 procent vermindert sinds zijn piek in 2007. De statistieken van de nationale overheid bevestigen deze trend, die aangeeft dat de ontbossingsgraad tussen 2010 en 2015 bijna de helft was van die tussen 2000 en 2010. Er is geen consensus over de vraag waarom het verlies is vertraagd, een mogelijke factor is het engagement van de Colombiaanse overheid om tegen 2020 voor een zero netto-ontbossing te gaan in de Amazone.

De hot spot analyse toont een significante daling in verlies van bosoppervlakte in de bergachtige gebieden in Medellín en in de departementen Caquetá en Guaviare tussen de Andes en de Amazone. Grote klimaatfinaciering en internationale fondsen die werden gegeven aan Caquetá en Guaviare zouden een rol kunnen spelen in de daling.

Maar recente veranderingen in de politieke dynamiek zouden ervoor kunnen zorgen dat de afname van korte duur is. FARC, Colombia's grootste rebellengroepering, heeft indirect de ontbossing in de Colombiaanse Amazone doen verminderen de laatste decennia, door buitenstaanders af te schrikken met hun aanwezigheid. Door een nieuw vredesakkoord zullen FARC-eenheden zich terugtrekken uit hun posten in het bos, wat ervoor kan zorgen dat deze gebieden kwetsbaarder worden voor landbouwexpansie, illegale houtkap en illegale mijnbouw.

Mekong landen verliezen bossen aan ontwikkeling

De landen van het Mekong-bekken ondervinden een stijgende ontbossingsgraad, vooral Myanmar, Laos en Thailand. Het rooien voor plantages, landbouw, houtkap en infrastructuurontwikkeling liggen aan de basis van veel van het verlies. Slechts 6 proces van het verlies van bosbedekking in 2015 gebeurde in bestaande plantages, wat betekent dat de ander 94 procent (124.518 hectare) wellicht is toe te schrijven aan het verlies van natuurlijk bos en niet het oogsten van aangeplante bomen. De hot spot analyse in het Mekong-bekken toont nieuwe hot spots in Noord-Laos die kunnen worden geassocieerd met de recente bouw van dammen op de Mekong-rivier, terwijl hot spots in het zuiden van het bekken suggereren dat de ontwikkeling van plantages de belangrijkste oorzaak is.

Patronen

Wereldwijd blijft het verlies van bosoppervlakte groot in 2015. In dat jaar verloor de wereld bijna 20 miljoen ha bosoppervlakte, een gebied zo groot als Oeganda. Hoewel de actuele schattingen over het verlies van bosoppervlakte lager is dan die van 2014, heeft de algemene trend van wereldwijd verlies aan bosoppervlakte (gedefinieerd als een driejaarlijks gemiddelde, aangeduid met de rode lijn in onderstaande grafiek) het tweede hoogste punt ooit bereikt in 2015. De wereld verloor ook 47 procent meer bosoppervlakte in 2015 dan in 2001.

Als deel van de inspanningen om de accuraatheid van de data te verfijnen en verbeteren, werd ook het verlies van bosoppervlakte van de vorige jaren opnieuw berekend. Daarvoor werden nieuw beschikbare satellietbeelden gebruikt en werd een bijkomende 5 miljoen ha bosverlies opgemerkt in 2014 (hier kan je meer lezen over waarom en hoe data kunnen worden gereviseerd van jaar tot jaar).

Terwijl de nieuwe data een duidelijk beeld schetsen van de tropische hot spots en het verlies van bosoppervlakte, is de toestand in boreale en gematigde bossen minder duidelijk. De data van 2015 tonen dat Canada, Rusland en de Verendigde Staten de grootste drie bijdrages leveren aan het mondiale verlies van bosoppervlakte (het zijn ook de landen met de grootste hoeveelheid bossen). Hoewel het zonder de informatie over houtoogst en groei van bosoppervlakte (door herbebossing of natuurlijke regeneratie) moeilijk is om te zeggen hoeveel bos er in werkelijkheid verloren gaat in deze landen. We anticiperen dat de jaarlijkse cijfers over de groei van bosoppervlakte beschikbaar zullen zijn in 2018, dat zal toestaan om meer de veranderingen in bosoppervlakte accurater op te volgen in deze landen.

Hoewel één jaar geen trend aangeeft, geven jaarlijkse updates een inzicht in de patronen in het verlies van bosoppervlakte doorheen de tijd. Bovendien zorgen bijna real-time data zoals GLAD alerts en actieve brandalarmen, naast analysetools ervoor dat er meer informatie beschikbaar is over wanneer, waar en waarom verlies plaatsvindt, zodat er nog tijd is om verdere schade tegen te houden. 

Mekong countries losing forests to development

Steun onze tropische werking

« Terug