Voortraject MAAKBAAR afgerond

MAAKBAAR2maandag 12 juni 2017 15:50

Over duurzaam design en hoe door de bomen het bos te zien

Met het project MAAKBAAR willen BOS+, de OVAM en Flanders DC de komende 2 jaar inzetten op het verduurzamen van de designsector. Maar duurzaamheid is een breed begrip. In een voortraject van enkele maanden, 3 workshops en meer dan 50 deelnemers, werden concrete thema’s afgebakend en 1 centrale vraag opgesteld. ‘Wat kunnen ontwerpers leren van het bos?’ wordt de insteek van het verdere project. Maar we vonden zoveel meer dan dat: een sterke inhoudelijke bagage, een waaier aan topics, kritische bedenkingen, een geëngageerde community uit de designsector, het onderwijs, de bedrijfswereld en de wetenschap. Een terugblik op een leerrijk proces. 




Workshop 1 _ 17 maart

De aftrap van het project ging door in kleine groep, met een 10-tal deelnemers vanuit verschillende disciplines en achtergronden. Doel van de voormiddag was een introductie en een eerste brainstorm. Die werkte verbredend en verkennend. Waar kan MAAKBAAR het over hebben? (veel!) En waar willen we het over hebben? Resultaat werd een waaier van ideeën en een eerste ranking op kwaliteit en aantrekkelijkheid. 

Een uitgebreid verslag van de workshop lees je hier.

Achteraf ging het projectteam op zoek naar patronen in de voorstellen en maakte een selectie van 5 thema’s. 

  1. Benut het onderbenutte
  2. Als het aan het bos lag
  3. Tot uw dienst
  4. Sprekend duurzaam
  5. Samen in eigen handen






Workshop 2 _ 26 april

Om de geselecteerde thema’s verder uit te werken, breidden we ons team nog wat uit. Een gevarieerde groep van zo’n 20-tal deelnemers, ditmaal versterkt door bedrijven en onderwijs, ging ermee aan de slag. Aan 5 tafels werden de 5 thema’s behandeld. Eerst werkten we in groepjes rond de tafels; hoe vertaal je de thema’s, ideeën en opportuniteiten die voorliggen naar concrete uitdagingen? Daarna werd er individueel verder gedacht; kan het nog scherper, nog concreter? Een eerste aanzet om van uitdagingen richting echte designbrieven te geraken. 

Een uitgebreid verslag van de workshop en de resultaten lees je in bijlage.

Achteraf volgde opnieuw een selectie door het projectteam. Vanaf hier gaan we verder onder de noemer ‘leren van het bos’. Opvallend daarbij is dat we toch een heel aantal uitdagingen van verschillende tafels kunnen meenemen binnen dit thema. Nog een belangrijke vaststelling is dat als we willen leren van het bos, we ook een vertaalslag zullen moeten maken van kennis over natuurlijke processen naar de ontwerper. Want hoe leer je van iets dat je nog niet kent? Het betrekken van wetenschappers wordt een belangrijke extra uitdaging, maar ook een nieuwe opportuniteit binnen het project.






Workshop 3 _ 10 mei

De laatste workshop werd iets anders opgevat dan de vorigen; we lieten er in de eerste plaats ruimte voor experiment. Met een kleine 40 deelnemers - ontwerpstudenten, docenten en ‘wetenschappers’ (chemici en bio-ingenieurs) willen we het opzet en de uitdagingen van het project een eerste keer ‘testen’. 

Experiment 1: Wetenschappers en ontwerpers ontdekken wat ze voor elkaar kunnen betekenen. Die interactie werkt verrassend goed en snel; wetenschappers kunnen verschillende opportuniteiten aanreiken voor ontwerpers, en die ontwerpers hebben op hun beurt dan weer veel vragen. Kant-en-klare toepassingen vinden is natuurlijk een stap verder, maar het opzetten van een eerste dialoog wekt alvast interesse bij beide partijen. Al leren we ook dat er nog heel wat misverstanden en vooroordelen te overkomen zijn.

Experiment 2: Studenten kiezen rond welke uitdagingen zij graag verder zouden werken en doen een eerste aanzet. Er blijkt een grote variatie aan uitdagingen die worden opgenomen, en we krijgen meteen heel creatieve interpretaties. Om een echte praktische uitwerking te zien, is de tijd weliswaar te kort.

Parallel voeren we nog enkele leerrijke gesprekken. We horen van verschillende docenten een effectieve vraag naar projecten rond duurzaamheid, maar dan wel projecten die haar op een inclusieve manier bekijken én de link leggen met een reële context. We leren wat de rol en meerwaarde van MAAKBAAR kan zijn voor de opleidingen; de kans om deuren te openen en barrières weg te halen, om interdisciplinaire en interfacultaire trajecten uit te werken, om uitwisseling en discussie te faciliteren, om te inspireren en te motiveren. 

Tussendoor is er ruimte voor uitwisseling over duurzaamheid en de oneindige complexiteit daarvan. Een mooie metafoor daaruit willen we graag onthouden. Hoe we, in onze zoektocht naar dé duurzame oplossing, soms het bos door de bomen verliezen - en waarom dat zo jammer is. Hoe we, door te kijken naar de kracht van een bos als systeem, echt kunnen leren over duurzaamheid.

Tenslotte een laatste terugblik door het projectteam. We lanceren en communiceren  één duidelijke vraag. ‘Wat kunnen ontwerpers leren van het bos?’ Daarbij reiken we drie sporen aan: kringlopen, materialen en biomimicry. Zie daar de uitdagingen en thema’s waarmee we naar ontwerpers en opleidingen, ondernemers én wetenschappers stappen, waarrond we lezingen organiseren, een community opbouwen, en waarrond we over twee jaar een tentoonstelling presenteren. 

Gekoppelde documenten
TitelBestandsgrootteMIME-type
Verslag_workshop2.pdf744.2 kBapplication/pdfdownload

« Terug