WOOD-DESIGN – de 5 houtbedrijven en ontwerpers zijn bekend

tree-1033614_1920.jpgWednesday 08 July 2020 13:29

By Tillia Eestermans

WOOD-DESIGN brengt houtverwerkende bedrijven en designers dichter bij elkaar. 5 ontwerpers worden gematcht met 5 bedrijven uit de Vlaamse bos- en houtsector om tot realisaties te komen die de volledige sector kunnen inspireren. Om de druk op bossen te verminderen gaan ze op zoek naar een optimaal gebruik van het geproduceerde hout. Dat zullen ze doen door afvalhout te herwaarderen en productieprocessen te optimaliseren.

Projectpartner Hout Info Bois stond in voor de selectie van de houtverwerkende bedrijven. Om in de projecten de band met het bos te behouden, gingen ze op zoek naar bedrijven uit de primaire houtsector. De primaire houtsector bestaat uit organisaties gespecialiseerd in bosexploitatie, houtzagerijen en de houthandel. 

De geselecteerden uit de primaire houtsector

  1. Lefibo, gebaseerd in Zulte (West-Vlaanderen) is de grootste naaldhoutzagerij van Vlaanderen. De voornaamste houtsoorten die er verwerkt worden zijn vuren, grenen en douglas. Lefibo is deel van de groep IDE Woods. Naast een zagerij bezit de groep ook een productielijn voor gevingerlast hout. Dit is een houtverbindingstechniek waarbij twee stukken hout met elkaar worden verbonden door uitsnijdingen te maken in beide stukken in de vorm van vingers en deze als puzzelstukken in elkaar te schuiven.
  2. Cohout is een bosexploitant en rondhouthandelaar die zich specialiseert in Europees loofhout, voornamelijk populier, eik, beuk en es. Zij zijn gesitueerd in het Limburgse Nieuwerkerken .  
  3. Bosexploitatiebedrijf Marc Goossens is een bosexploitant, rondhout- en brandhouthandelaar uit Westerlo (Antwerpen). Het bedrijf exploiteert voornamelijk loofhout, waaronder eik, berk, robinia, esdoorn en es.
  4. Thys Hout uit Kapellen (Antwerpen) is een zagerij en houthandel, gespecialiseerd in zowel Europees als geïmporteerd loofhout, van eik en beuk tot afzelia en massaranduba. Hun boomzaag met een capaciteit tot 12 m lengte is op zijn minst vernoemenswaardig.
  5. Vercruysse is een houthandel gevestigd in Gullegem (West-Vlaanderen), gespecialiseerd in de verhandeling van een zeer breed gamma aan houtproducten en houtsoorten.

Deze geselecteerde bedrijven stellen hun kennis en kunde, maar vooral ook hun reststromen, ter beschikking voor het project. Om de 5 designers die hiermee aan de slag mogen te selecteren werd in mei vervolgens een oproep gelanceerd. Met 64 inzendingen en erg kwalitatieve projectvoorstellen bleek deze erg succesvol.

De 5 deelnemende designers werden uitgekozen door een jury met leden uit de partnerorganisaties BOS+, Flanders DC, Hout Info Bois en Vlaanderen Circulair. We vroegen hen naar hun ervaring, hun visie op duurzaam design en de reden waarom ze graag aan dit project willen deelnemen.

De geselecteerde designers

- Studio Plastique -

Studio Plastique.jpg

Studio Plastique is een samenwerking tussen ontwerpers Archibald Godts en Theresa Bastek. Zij richtten de studio op na hun studies aan de Design Academy Eindhoven in 2017.

De studio wordt gedreven door een onderzoekende mindset die resulteert in ontwerpen die de relaties met de natuur, de productiemethoden, de materiaalkringlopen of de economische mogelijkheden proberen te herdenken. Vertrekkend vanuit hun nieuwsgierigheid, ontwerpt het duo objecten om het menselijk leven tot bloei te laten komen, maar proberen zij ook een kritische reactie te bieden op hedendaagse fenomenen en toekomstscenario’s.

Om een meer circulair gebruik van materialen aan te moedigen, heeft de studio eerder siliciumdioxide - een verbinding die in zand wordt gevonden en vaak wordt gebruikt om keukenapparatuur mee te maken - uit afgedankte machines gehaald en hergebruikt om een serie glazen serviesgoed te vormen.

In een ander project verkende het duo de aanvullende materiële mogelijkheden van de vlasfabriek, naast de traditionele productie van linnenweefsel en lijnolie, om de heropleving van de lokale, West-Europese productie, die grotendeels in het buitenland is uitbesteed, te stimuleren.

Het werk van Studio Plastique kreeg internationale erkenning en hun werk werd geëxposeerd in het Design Museum Gent, Design Museum Holon, Van Abbe Museum Eindhoven en op internationale beurzen en platformen. Onlangs ontvingen de twee bezielers de ‘Henry van de Velde Young Talent Gold Award’ in België en de ‘SYN Award’ in Duitsland.

 “ We zien een groot potentieel in de samenwerking met lokale experts en belanghebbenden om concrete voorbeelden te ontwikkelen van hoe het ontwerp een impact kan hebben op de houtindustrie. Zowel hout als materiaal en het bos als ecosysteem zijn van essentieel belang voor ons welzijn en onze economie. We kijken ernaar uit om deel uit te maken van deze reis om zoveel mogelijk te leren en bij te dragen met een zinvol resultaat dat de bos- en houtsector zou kunnen beïnvloeden. “

 

 - NAUWAU -

 Nauwau.jpg

In 2013 richtten Rayah Wauters en haar man, boomverzorger Niels Arnauts, NAUWAU op, met als grootste doel zoveel mogelijk lokaal en verantwoord gekapte bomen te recupereren als bouwsteen en niet als brandstof.​ In 2018 herwerkte Rayah, samen met haar zus en bedrijfspartner Shana Wauters, de gehele bedrijfsfilosofie tot wat het nu is.

De focus van de ontwerpers ligt op kleinschalige in-huis productie van in -en exterieurobjecten, vervaardigd uit Belgisch massief hout, afkomstig van bomen die een restproduct zijn uit de boomverzorgingssector. De materie die gebruikt wordt, eerder dan het ontwerp, speelt voor de ondernemers een cruciale rol in het maakproces. Het duo stelt dat bomen immers al beschikken over een eigen vormentaal en eigenlijk prachtig zijn zonder ze te hoeven bewerken. Deze natuurlijke vorm wordt ten alle tijde gerespecteerd en dient als leidraad in het gehele denkproces. Door de gebreken in de natuur te belichten en te zien als unieke vormcomponenten, komt een object tot stand waarin functionaliteit secundair is.

Objecten die geen impact hebben op het maatschappelijk welzijn of de sociale economie, die geen noodzakelijke behoefte invullen of zaken die gemaakt zijn zonder een welbedachte visie omtrent materiaalgebruik, zijn voor Rayah het antoniem voor duurzaam design. "We moeten spaarzaam omgaan met de beschikbare (on)uitputtelijke grondstoffen en ruimtelijk denken vanuit een circulair economisch standpunt. Het gebruik van natuurlijke materialen in een ontwerp is goed te verantwoorden, maar het mag niet zo zijn dat de materie de dupe wordt van zijn eigen succes en populariteit.”

 “Ècht samenwerken met de natuur in plaats van hem uit te buiten, een visie geënt op mijn creatief denken. Wood-Design geeft me de kans om de grote massa van dit standpunt te overtuigen en hun nieuwe inzichten te verschaffen wat betreft het verduurzamen van de houtsector. "

- Utilise.objects -

Utilise.objects.jpg

Giel Dedeurwaerder en Brent Neve namen deel aan de oproep als collectief.

Giel Dedeurwaerder is een freelance product designer uit Kortrijk, met ervaring in diverse domeinen van de designsector en productontwikkeling. Met een veelzijdige kennis en onderbouwde methodologische aanpak maakt hij unieke ontwerpen met een diepere betekenis. Giel haalt de inhoud van zijn ontwerpen uit de geschiedenis, experimenten en constructies. De focus in zijn designs ligt op het vinden van de balans tussen functionaliteit, filosofie en verhoudingen, waarna hij deze koppelt aan de context van vandaag.

Brent Neve is zelfstandig meubelontwerper onder zijn eigen label "Ikke". Het design en de productie van zijn ontwerpen zijn zeer lokaal gericht. Brent ontwerpt en vervaardigt meubilair in massief hout en andere materialen, die op een zo eerlijk mogelijke manier worden benuttigd. Naast meubilair creëert het label ook designobjecten en interieurs. De rode draad doorheen alle designs die Ikke in het leven roept, is de puurheid van het materiaal. Het eindproduct is telkens het resultaat van de zoektocht naar de perfecte balans tussen de functionaliteit van een ontwerp en de speelsheid in vorm; zonder zichzelf in overdadigheid te verliezen.

Onder de noemer ‘Utilise.objects’ slaan Brent en Giel de handen in elkaar en bundelen ze hun onderzoeken en projecten omtrent de puurheid van materiaal en vorm in functionele objecten. In de ontwerpen van Utilise.objects komt hun gezamenlijke interesse in geschiedenis en evolutie bovendrijven. Ze halen hun inspiratie van Russische avant-garde kunstenaars, uit de Japanse Filosofie en de Deense ideologie; en experimenteren in hun designs met verschillende materialen en proporties.

Dat de samenwerking succesvol is, bewijzen mooie projecten zoals het ‘Collage’ theeservies dat ontworpen werd voor Serax, en in 2019 een Henry Van de Velde Award won.

Hoe kijkt het duo naar WOOD-DESIGN?

“ Een project waarin we mogen zoeken naar de meest pure entiteit van hout en zijn omgeving. ”

 - Ellen Comhaire -

Ellen Comhaire.jpg

Ellen Comhaire studeerde in 2019 af als product ontwerper aan Howest, met haar ontwerp van een composteerbaar akoestisch paneel, gegroeid met zwamdraden (mycelium) op reststromen uit de landbouw. Maar ze heeft al meer op haar palmares. Sinds 2016 maakt ze deel uit van het Unschool of Disruptive Design fellowship, in 2017 werd ze geselecteerd voor het DC Living lab in Aarhus en in 2018-2019 werkte ze als designer bij Glimps.bio, dat internationaal bekend staat als voortrekker in de biofabricage. Het zijn stuk voor stuk ervaringen die haar visie op duurzaamheid mee hebben vormgegeven: "We kennen al decennia de - niets minder dan destructieve - gevolgen van onze huidige manier van denken en produceren; waarom zouden we nog kiezen voor dat eindig, lineair verhaal als een (sociaal én ecologisch) duurzaam, circulair alternatief perfect mogelijk is?" 

"Hout is een warm, toegankelijk en - indien goed beheerd - ecologisch verantwoord materiaal met een ontzettend rijke ambachtelijke geschiedenis. Het leek me fantastisch om net daarbinnen nog te kunnen innoveren mèt de industrie om nog meer reststromen te kunnen opwaarderen binnen een laagdrempelig, circulair verhaal. Het voelt als toekomst schrijven, met respect voor de geschiedenis, en omgekeerd. Wat kan je je als ontwerper meer wensen?"

 - Frederik Delbart -

Frederik Delbart.jpg

Frederik Delbart is een Belgische ontwerper uit Antwerpen. Zijn gelijknamige studio is actief in verschillende domeinen; zoals productontwerp, strategie, innovatie, change management, consultancy en creative direction. Als creative director en strategisch consultant voor verschillende Belgische bedrijven, helpt hij zijn klanten en hun merken op weg naar een gezondere toekomst, zowel voor het bedrijf, de maatschappij, onze planeet en haar gebruikers. 

"Sinds het begin van mijn carrière als ontwerper draag ik duurzaamheid hoog in het vaandel. Dit door steeds kritisch te kijken naar de materialen en technieken die er gebruikt worden bij ontwerpen, maar ook door de vraag te stellen of het nieuwe product meerwaarde biedt zonder schade te berokkenen aan de planeet. We hebben geen planeet B. Als ontwerpers maken we deel uit van de eerste schakels van het productontwikkelingsproces en is het onze taak om bedrijven te ondersteunen naar een duurzame toekomst."

"Duurzaamheid in concept, vormgeving, materiaalgebruik, uitvoering, logistiek... is extreem belangrijk. Om hier samen met Belgische bedrijven aan te kunnen werken, is een belangrijke stap in de goede richting."

WOOD-DESIGN is één van de goedgekeurde Open Call projecten van Vlaanderen Circulair.

« Back