Waarom BOS+ zich blijft verzetten tegen de ontbossingsplannen van Essers

DSC05475.jpgWednesday 10 June 2020 10:32

By Tillia Eestermans

BOS+ legt zich niet neer bij de beslissing van de Limburgse deputatie. Die heeft Essers een vergunning verleend voor de kap van bijna 9 hectare waardevol bos zonder dat er een milieu-effectrapportering is uitgevoerd. Omdat BOS+ ernstige tekortkomingen blijft zien in het vergunningsproces, stapt ze nu naar de Raad voor Vergunningenbetwistingen.

“Ondanks alle beloftes over betonstop en bouwshift gaat de sluipmoord die nu al decennialang plaatsvindt op de schaarse open ruimte en bossen in Vlaanderen, onverminderd verder. Het totaal gebrek aan respect van de firma Essers voor de open ruimte en het bos is in deze tijden van klimaatverandering en biodiversiteitscrisis echt niet langer houdbaar. Onze beleidsmakers moeten hun verantwoordelijkheid hierin nemen en werk maken van de beloofde bouwshift en van beter bosbehoud,” aldus Bert De Somviele, directeur van BOS+.

Grootste aanbod beschikbare bedrijfsgronden, maar het bos blijft vogelvrij

“Genk en haar omgeving vormen nochtans de regio met het hoogste aanbod aan meteen beschikbare, ingerichte bedrijfsgronden in Vlaanderen. Volgens de cijfers van het Agentschap Ondernemen en Innoveren vind je in Genk en de nabijgelegen gemeentes een aanbod van bijna 500 hectare beschikbare bedrijfsgronden. Toch blijft Essers systematisch kiezen voor ontbossing. Op deze manier blijven morsen met onze steeds schaarser wordende open ruimte, is niet langer van deze tijd in het bosarme Vlaanderen”, stelt Bert De Somviele.

“Critici van ons beroep zullen er op wijzen dat de voorziene ontbossing zich in een bestemming industriegebied bevindt. Maar voor veel Vlaamse bossen geldt natuurlijk dat zij al veel langer bestaan dan de ‘zonevreemde’ bestemming die men er in de tweede helft van de vorige eeuw aan gegeven heeft. Stilaan is nu wel algemeen aanvaard dat we ons niet langer kunnen permitteren om die vele tienduizenden hectare bos die men toen zonevreemd gemaakt heeft, ten dode op te schrijven. We moeten veel meer inzetten op sanering en hergebruik van eerder ontwikkelde bedrijfsgronden dan op het blijven ontginnen van onze schaarse natuur en open ruimte. In Genk en omgeving is daar zeker ruimte voor.”

Bijna 9 hectare waardevol bos voor de bijl

De nieuwe plannen van Essers richten zich op de site waar eerder de firma Hörmann zijn bedrijfsgebouwen had. Het gaat daarbij echter niet enkel om de reconversie van het bestaande bedrijfsgebouw: maar liefst 87.595 m² van het ernaast gelegen bos moeten er ook aan geloven. Ondanks eerder ingediende bezwaarschriften en beroepen, bevestigde de Limburgse deputatie dit voorjaar de omgevingsvergunning voor de ontbossingsplannen van Essers. BOS+ blijft, na grondige studie van het dossier, ernstige tekortkomingen in het vergunningsproces zien, en besliste daarom om een procedure in te leiden bij de Raad voor Vergunningenbetwistingen.

MER-plicht vanaf 3 hectare, maar Essers vraagt en krijgt MER-ontheffing voor 9 hectare ontbossing

Ondanks het grote aanbod aan beschikbare bedrijfsgronden kiest Essers toch voor ontbossing. Men zou dan verwachten dat het bedrijf dan heel goed haar huiswerk maakt en zeer uitvoerig aantoont waarom dit een (maatschappelijk) te verantwoorden keuze is. Het tegendeel is waar: normaliter moet je voor elke ontbossing groter dan 3 hectare een grondige Milieu-Effectrapportering (MER) uitvoeren, waarin je zeer grondig de impact van het project toelicht. Maar Essers heeft voor een ontbossing die bijna 3 maal zo groot is, een ontheffing van de MER-plicht gevraagd en gekregen. Dat betekent dat bv. de verplichte studie van alternatieve locaties of een diepgaand fauna- en flora-onderzoek niet zijn uitgevoerd. Ook de aannames op vlak van mobiliteit, grondverzet en klimaat zijn volgens BOS+ onvoldoende onderbouwd en niet realistisch. Bovendien zijn er tal van andere tekortkomingen in de vergunningsaanvraag.

Natuurwaarde veel te oppervlakkig en ontoereikend onderzocht

Volgens Essers zijn de effecten door ontbossing na compensatie slechts “beperkt negatief”. Maar het bedrijf geeft in de aanvraag amper uitleg over de manier waarop de natuurwaarde van het gebied dan wel onderzocht is. Dat maakt dat sommige uitspraken wel zeer discutabel worden: zo stelt Essers bijvoorbeeld dat een zone die in 2016 nog als ‘habitatwaardige Droge Europese Heide’ werd ingekleurd, sindsdien zijn habitatwaarde zou verloren zijn. Een toch wel opmerkelijke stelling, want in het natuurbeheer wordt heideherstel courant toegepast op sites die al decennialang bebost zijn. Ook op vlak van soortenrijkdom en voor wat betreft de waarde van het gebied als ecologische verbinding tussen de andere natuurcomplexen in de omgeving, blijft het dossier erg oppervlakkig en fragmentair en zijn de conclusies ongeloofwaardig. Een voorbeeld: omdat de site omheind is, wordt gesteld dat het gebied geen functie heeft als ecologisch verbindingsgebied met de andere natuurgebieden in de omgeving. Die uitspraak geldt misschien voor een beperkt aantal grote diersoorten die over de grond migreren, maar het merendeel van onze fauna en flora laat zich natuurlijk allerminst tegenhouden door een draad. Bovendien is vastgesteld dat op heel wat stukken de draad ontbreekt of dat er grote gaten in zijn. Met dit soort onzorgvuldige en ongefundeerde conclusies minimaliseert Essers systematisch en ten onrechte de natuurwaarde van het gebied, een praktijk die we ook al in de vorige ontbossingsdossiers van Essers zagen terugkomen.

Klimaatimpact nihil?

In de aanvraag staat ook te lezen dat “de invloed op klimaateffecten nihil is”, doordat men elders een boscompensatie zal uitvoeren voor deze ontbossing. De Somviele: “Dit is een redenering die elke wetenschappelijke logica tart: de ontbossing en vervolgens het grondverzet van een goed ontwikkeld bosgebied dat vele decennia oud is, zorgen ervoor dat de opgeslagen koolstofvoorraad, die honderden tonnen bedraagt, versneld en volledig vrijkomt. De klimaatimpact hiervan kan onmogelijk op korte termijn gecompenseerd worden door een bebossing elders. De realiteit is dat het tussen 60 jaar en anderhalve eeuw zal duren alvorens de koolstofuitstoot van deze ontbossing is gecompenseerd door het nieuw aan te leggen compensatiebos. Gezien de klimaatuitdagingen waar we voor staan is de impact dus wel degelijk erg ingrijpend, en Essers negeert de urgentie van de klimaatverandering hier volkomen.”

Oproep aan de Vlaamse Regering

Het bostraject van Essers illustreert hoezeer het nog steeds fout loopt met onze ruimtelijke ordening en onze zorg voor het bos. Voor elk dossier dat de pers wel haalt, zijn er jaarlijks immers vele tientallen andere ontbossingsdossiers die onder de radar blijven. Maar zo blijft jaar na jaar de sluipmoord op het Vlaamse bosareaal wel doorgaan. BOS+ roept de Vlaamse regering op om nu snel werk te maken van de bouwshift en van een echte oplossing voor de bestaande, waardevolle bossen, zoals ze ook expliciet in het Vlaams Regeerakkoord heeft opgenomen.

 

Contactpersoon

Bert De Somviele

Directeur BOS+

0474/274.094

Bert.Desomviele@bosplus.be

« Back

Archive > 2020 > June