Jonge onderzoekers over bossen, natuur en klimaat

maandag 03 april 2017

Op vrijdag 24 maart vond in Gent de jaarlijkse studiedag voor starters in het natuur- en bosonderzoek plaats. Deze studiedag, een initiatief van Inverde, biedt elk jaar de gelegenheid aan jonge wetenschappers uit verschillende opleidings- en onderzoeksinstellingen in Vlaanderen om via een poster of presentatie hun onderzoek voor te stellen. Na de voorstellingen kunnen alle aanwezigen hun stem uitbrengen en op het einde van de dag worden de prijzen uitgereikt. Verder is er ook telkens een interactief panelgesprek waarop experts en het publiek hun mening kunnen uiten en inzichten delen.

Dit jaar was het centrale thema ecosysteembeheer en klimaatverandering. De onderwerpen liepen sterk uiteen. Bij de posters varieerden die van de wederzijdse invloed van gene flow en heterogene landschappen tot zaadpredatie bij Geel nagelkruid en de ruimtelijke spreiding van harkwespen. Een terugkerend onderwerp was de rol van (de ecosysteemdiensten door) stadsgroen. Ook de verschillende effecten van klimaatverandering op gemengde bosbestanden en monoculturen kwamen meerdere keren aan bod. Dit thema was ook het onderwerp van de eerste lezing:Waarom soortenrijke bossen beter groeien’. Verder gingen de lezingen over thema’s gaande van de invloed van bijvoederen in de winter op het broedsucces van de Koolmees tot het verbeteren van overstromingskartering aan de hand van radarbeelden.

De winnende poster was van Jolien Knuyzen (KU Leuven) die in haar korte voorstelling de belangrijke (soms ondergewaardeerde) rol van bodems in natuur en bossen belichtte en specifiek inging op een minder gekende bodem: ‘Wat vertelt de usselo-bodem ons over het leven in het Laat Glaciaal?’. De wedstrijd voor de presentaties eindigde op een gelijkstand waardoor zowel Lisa Van Langenhove (UGent) als Sam Medart (KU Leuven) met een prijs naar huis mochten. Lisa overtuigde met ‘Het gebruik van opnamen van wielerwedstrijden als innovatieve methode om de effecten van klimaatverandering op de fenologie van bomen te kwantificeren’. Zij keek dit weekend ongetwijfeld naar de Ronde van Vlaanderen. Sam kon het publiek boeien met de lezing ‘Welke rol kan Sentinel 2 spelen in het monitoren van graslanden?’ over de mogelijkheden van de nieuwe optische multispectrale satelliet van het Europese Copernicusprogramma voor natuuronderzoek.

Winnaars van de wedstrijd voor beste poster en beste lezing. Prijsuitreiking door Joris Janssens (ANB).

Tijdens het interactief panelgesprek gaven Geert De Blust (INBO), Bart Muys (KU Leuven) en Wim Van Gils (Natuurpunt) enkele interessante inzichten met betrekking tot het centrale thema. Er werd gediscussieerd over 3 stellingen, waarbij telkens eerst de mening van het publiek werd gevraagd en vervolgens de sprekers aan het woord kwamen. Dit alles werd gemodereerd door Jan Verheeke (Minaraad).

De eerste stelling ‘Ecosysteembeheer is een essentieel onderdeel van klimaatbeleid en is prioritair bij te stellen in functie daarvan’ leidde tot een consensus dat ecosysteembeheer inderdaad een essentieel onderdeel is van klimaatbeleid. Meer nog, dat het systeemdenken van essentieel belang is om belangrijke ruimtelijke beslissingen te maken. Dit bracht ons echter ook tot een discussie over welke ecosysteemdiensten waar prioritair moeten worden gesteld (bv. kiezen voor hogere koolstofopslag en klimaatmitigatie door bos of restaureren van heide voor biodiversiteitsdoelstellingen). Op de meeste vlakken gaat het ontwikkelen en herstellen van bos en natuur gelukkig gepaard met win-wins voor zowel klimaatdoelstellingen als biodiversiteitdoelstellingen.

De panelleden van de interactieve discussie.

Vervolgens werden de huidige natuurdoelen, gebaseerd op de habitatrichtlijn en vogelrichtlijn, in vraag gesteld met de stelling ‘In het licht van de opwarming van de aarde is het zinvol de huidige natuurdoelen op langere termijn vast te leggen: de kans dat ze tegen dan achterhaald zijn is groot. Onderzoek moet duidelijk maken welke waaier aan doelen we best voorzien, in plaats van op één scenario te mikken’. Immers, in het licht van de opwarming van de aarde zullen specifiek afgebakende gebieden voor bepaalde habitatten of soorten mogelijks op lange termijn niet helemaal geschikt meer zijn. Er werd geoordeeld dat visie op lange termijn nodig blijft, hoewel bij het huidige systeem toch wat kritische kanttekeningen te maken zijn, en er wel degelijk nog grondig onderzoek nodig is naar alternatieve scenario’s en bijhorende doelen.

Tot slot werd volgende stelling op het publiek losgelaten ‘Beheerders zijn onvoldoende op de hoogte van de adaptatiemaatregelen die hen ter beschikking staan’. Over deze stelling was het publiek mogelijks het meest verdeeld. Hoe dit zit bij bosbeheerders werd recent onderzocht door Rita Sousa-Silva. Zij kreeg dan ook het woord van Bart Muys. Dit kan je nalezen in Bosrevue 59a.

De dag eindigde met een inspirerende speech van Ignace Schops, directeur van Regionaal Landschap Kempen en Maasland en lid van het Climate Leadership Corps van Al Gore.

Ignace Schops tijdens zijn slottoespraak.

Een welgemeende dankjewel aan de organisatoren voor alweer een geslaagde studiedag voor starters in het natuur- en bosonderzoek!

Foto’s door Dirk De Roose.

« Terug

Archief > 2017 > april