Ruimtelijke wanorde: een dure rekening

vrijdag 20 januari 2017 13:42

De decennialange mismeestering van de Vlaamse ruimte heeft intussen het grootste deel van ons Vlaamse landschap sterk gedegradeerd. De Vlaamse Ruit – het gebied tussen de steden Antwerpen, Gent, Brussel en Leuven - is een “nevelstad” geworden, waar ongebreidelde bebouwing de identiteit van de voorheen typische landschappen zwaar heeft aangetast.

Grootschalige ruimtelijke wanorde is het resultaat. Waar buurlanden als Nederland en Duitsland wel zorgvuldig met hun ruimte omgingen en hun woonkernen heel compact hielden, bouwden de Vlamingen er naar hartenlust en op bijna eender welke locatie op los. De typische lintbebouwing en verspreide bebouwing die daardoor ontstonden, vormen nu een groot probleem. Denk maar aan alle extra kilometers die bussen afleggen of de aanleg van riolering en nutsvoorziening op afgelegen plekjes. Aan de hand van vijf voorbeelden leggen we uit hoe die grappige ruimtelijke ordening van ons voor een wel heel erg dure rekening zorgt. Een rekening waar iedereen aan meebetaalt, en die onze economie serieus benadeelt ten opzichte van de ons omringende landen.

De ruimtelijke ordening in Vlaanderen zorgt elk jaar voor een torenhoge maatschappelijke kost. Het (non-)beleid in het verleden heeft ons opgezadeld met de meest volgebouwde en versnipperde regio in Europa. Ruimteverkwistende fenomenen als lintbebouwing en verspreide bebouwing zijn in Vlaanderen de norm en de gevolgen daarvan vallen niet te onderschatten. Je weet vast dat het zorgt voor een ‘lelijk zicht’, maar het gaat veel verder dan dat. Vlaanderen moet miljarden investeren in infrastructuur en diensten om te compenseren voor die ruimtelijke wanorde. Helaas lijkt deze problematiek vooralsnog geen echte rol van betekenis te spelen op de politieke agenda. Ondertussen blijven we de open ruimte innemen aan een tempo van 6 hectare per dag.

Een van de moeilijkheden voor ruimtelijke ordening is een gebrek aan overkoepelend cijfermateriaal. De gegevens die bestaan liggen als kruimels verspreid over het internet en zijn vaak onvolledige kostenramingen. Een degelijke inschatting van de ‘totale kostprijs van de Vlaamse ruimtelijke ordening’ bestaat met andere woorden niet (en is ook zeer moeilijk te berekenen). Wat wel mogelijk is: aan de hand van vijf herkenbare topics aantonen dat Vlaanderen een hoge prijs betaalt voor zijn ruimtelijke ordening. Daarbij wordt telkens de vergelijking gemaakt met Nederland, dat decennia geleden al koos voor een efficiënt ruimtebeleid. Het bewijs dat investeren loont op de lange termijn.

Vijf probleemgebieden:

Dit dossier is een samenwerking tussen studenten journalistiek van de Arteveldehogeschool en BOS+. Redactie: Annelore Vandervoort, Bavo Delbaere, Cheyenne Curé, Jeroen Desmecht, Michiel Martin, Senne Verhaeghe, Stef Debeuf, Vincent Cardon, Willem De Maeseneer
Projectwebsite van de studenten

Meer weten:

« Terug