Samen sterk tegen klimaatverandering: hoe inheemse gemeenschappen bossen beschermen en koolstofemissies tegengaan

woensdag 09 november 2016 22:54

Laten we ook na een dag als deze de strijd tegen klimaatverandering, nog steeds één van de grootste uitdagingen van onze tijd, niet opgeven. Dat we samen sterk staan, herinnert The Guardian ons. In een mooi artikel, gebaseerd op een recent rapport, schuiven ze inheemse groepen naar voren als cruciale partners voor bosbehoud en tegen klimaatverandering in het Zuiden.

Laten we ook na een dag als deze de strijd tegen klimaatverandering, nog steeds één van de grootste uitdagingen van onze tijd, niet opgeven. Dat we samen sterk staan, herinnert The Guardian ons. In een mooi artikel, gebaseerd op een recent rapport, schuiven ze inheemse groepen naar voren als cruciale partners voor bosbehoud en tegen klimaatverandering in het Zuiden. Want “leaving forests in communal hands cuts carbon emissions from deforestation, helps communities and offers long-term economic benefits: everyone wins.” Precies waar ook wij in geloven.

Journalist Jonathan Watts verwijst in dit artikel naar een grootschalig onderzoek rond klimaatverandering, uitgevoerd door een groep academici en NGO's. Zij probeerden daarmee in kaart te brengen hoe het bosbeheer van inheemse gemeenschappen bijdraagt aan het verlagen van koolstofemissies wereldwijd. Daaruit blijkt dat momenteel maar liefst een kwart van onze koolstofopslag terug te vinden is in bossen die communaal beheerd worden, en dit in het bijzonder in Latijns-Amerika. Deze gemeenschappen leven niet alleen in, maar ook van de bossen die ze beheren. Traditioneel weten ze via kleinschalige landbouw, houtproductie, en andere oogsten op een duurzame en evenwichtige manier in hun levensonderhoud te voorzien, in harmonie met hun leefomgeving. Daarbij kennen ze ook de belangrijke socio-economische waarden van deze bossen, voor zichzelf en voor de volgende generaties. Bossen zorgen in deze regio's immers ook voor zuiver water, biodiversiteit, overstromingsgebieden, en hebben vaak een belangrijke recreatieve en toeristische waarde. 

Goed nieuws? Ja, maar wel met een waarschuwing. Zo heeft nog 10% van de in het rapport opgenomen gebieden een niet-erkend of gecontesteerd statuut. Zich baserend op ervaringen uit Brazilië, stellen de auteurs dat dit het risico op verkoop aan of zelfs land grabbing door externe actoren zoals mijnbouw of de agro-industrie – en daarmee uiteindelijk ook op ontbossing – 2 tot 3 maal vergroot. Hier wordt er gekozen voor grote winsten op korte termijn, maar worden de ernstige gevolgen op lange termijn doorgeschoven naar verdere generaties. Daarom roepen de onderzoekers nationale overheden op om de eigendomsrechten van de huidige bewoners te versterken, opdat zij zelf deze bossen zouden kunnen blijven cultiveren en beschermen. Ze hopen dat hun rapport de rechten en kansen van inheemse gemeenschappen onder de aandacht kan brengen bij wereldleiders op de klimaattop (COP22) in Marrakech, die deze week van start ging.

Toch wordt het, ondanks de historische en sterke banden die deze inheemse gemeenschappen met het bos onderhouden, vandaag steeds moeilijker te weerstaan aan de druk van grote industrieën van buitenaf. BOS+ gelooft daarom dat het niet alleen van belang is voldoende aandacht te besteden aan het informeren en versterken van de indigene groepen, maar ook om te bouwen aan economisch én ecologisch duurzame modellen voor hun gemeenschappen. Zo wordt in verschillende van onze projecten gezocht naar combinaties van duurzaam bosbeheer met interessante en rendabele commerciële modellen. Denk maar aan de cacaoteelt met eigen chocolademerk door de Waorani vrouwen in Yasuní, de productie van thee uit inheemse bomen in de Ecuadoraanse Amazone, of de eerste FSC gemeenschapsbossen in Peru.

Het volledige artikel is terug te vinden via de website van The Guardian.

Net als vorig jaar in Parijs, wordt ook tijdens de klimaattop in Marrakech (die nu doorgaat) een plek gegeven aan inheemse gemeenschappen in het 'indigenous peoples & communities pavilion'. Meer info daarover, en een programma van hun activiteiten vind je hier.

Lees meer over onze projecten met inheemse gemeenschappen in Ecuador, Peru en Bolivia op onze projectpagina's.

« Terug