Remedie tegen smelten poolkappen ligt verborgen in het regenwoud

zaterdag 06 februari 2016 11:55

Het verminderen van de CO2 - uitstoot blijft erg belangrijk om de klimaatwijziging te matigen. Maar ondertussen is het sneller en goedkoper om tropische bossen te redden of ze opnieuw aan te planten.

Bron: The Guardian
Vertaling: Marc Missoorten
Dr. Paul Salaman

Maandag 11 januari 2016,

Op 30 december 2015 was de temperatuur aan de Noordpool 0,7°C; ongeveer 10 graden boven het langjarig gemiddelde. Natuurlijk is er al langer onweerlegbaar bewijs dat de ijskap aan de Noordpool afbrokkelt door de opwarming van de planeet, maar het is pas de tweede keer sinds men de metingen registreert dat het ijs in het putje van de maandenlange poolnacht smelt.

En toch bestaat er een snelle en doeltreffende manier om de klimaatwijziging en het afsmelten van de poolkappen tegen te gaan. Wanneer we, een halve wereld verder, het tropisch bos beter zouden beschermen en herstellen, dan zouden we het effect van de globale opwarming al voor de helft kunnen terugdraaien door de koolstofopname van de planten. Dit stellen een aantal specialisten in een gezamenlijke publicatie in Nature Climate Change.

De koolstof-emissie reduceren, zoals zowat alle landen ter wereld verleden maand in Parijs beloofden, is essentieel om de opwarming aan te pakken. Maar tegelijkertijd koolstof aan de atmosfeer onttrekken, zoals de regenwouden doen, zou het gehalte aan koolstofdioxide in de lucht onmiddellijk en merkbaar doen afnemen. Het feit dat dit aan een verassend lage kostprijs kan, biedt ons bovendien de cruciale ruimte om de overstap naar het tijdperk na de fossiele brandstof te maken.

Het potentieel dat de bescherming van het regenwoud biedt om de globale opwarming van de aarde tegen te gaan, zou doorslaggevend moeten zijn om een wereldwijde golf van beschermingsinitiatieven op gang te brengen. De natuurlijke herbebossing en de bijhorende bescherming van vele miljoenen hectaren gedegradeerd regenwoud zouden heel snel resulteren in de massale opname van koolstof terwijl de bomen groeien. Waar het cruciaal blijft dat wij weg groeien van het gebruik van fossiele brandstoffen, is het duidelijk dat een betere bescherming van het regenwoud op veel kortere termijn vruchten zou kunnen afwerpen.

Maar dat is slechts een deel van het verhaal

Het regenwoud beschermen is bovendien economisch bijzonder verantwoord. De bescherming van een hectare regenwoud in het Peruaanse Amazonegebied kost slechts enkele dollars en hetzelfde geldt elders in Latijns Amerika en in Afrika. Dit terwijl een hectare regenwoud tot 485 ton CO2 kan opslaan. De gevolgen hiervan zijn onverwacht en moeten ons tot nadenken stemmen. Voor de prijs van een maaltijd – of zelfs die van een kop koffie – zou elk van ons een bos met de oppervlakte van vier voetbalvelden kunnen redden en aldus gemiddeld zeker 725 ton CO2 vastleggen. Ter vergelijking: de jaarlijkse CO2-uitstoot van een gemiddelde personenwagen in de VS bedraagt 4,5 ton.

Koolstofopslag is echter slechts een van de voordelen die de bescherming van het regenwoud ons biedt. Daarnaast herbergt het dieren zoals olifanten, tijgers en orang-oetans en biedt het ook onderdak aan duizenden minder bekende soorten. Nog zo’n voordeel is dat de vele onontdekte en niet bestudeerde planten de sleutel kunnen zijn tot succesvolle behandelingen voor kanker en andere dodelijke ziekten.

Bovendien voorzien regenwouden de wereld van een buitengewoon groot aandeel van haar zuurstof en zoet water – de Amazonerivier alleen al bevat 20% van de zoetwatervoorraad van de aarde – en zij vormen eigenlijk de natuurlijke motor, die ervoor zorgt dat de tropische ecosystemen van de planeet geolied blijven lopen.

Hoewel grootschalige kaalkap en selectief kappen van waardevol hout uitgestrekte stukken regenwoud vernietigden, blijft er nog steeds een grote oppervlakte intact. En gedegradeerd regenwoud blijkt, als men het de kans geeft om te regenereren, bovendien ook verbazend veerkrachtig. In tien jaar tijd kunnen zaailingen uitgroeien tot vijftien meter hoge bomen en veel wilde dieren en planten kunnen terugkeren binnen enkele jaren na de kaalslag.

Zowel het resterende primair regenwoud als de gedegradeerde vorm ervan vereisen wereldwijde aandacht. Een krachtige en gebundelde inspanning is nodig, om gepast te reageren op de schrikbarende eisen die aan het regenwoud gesteld worden.

Ontbossing in naam van economische vooruitgang is al vele tientallen jaren ingeburgerd en gebeurd zonder aandacht voor de vernietigende gevolgen ervan. Maar het is absoluut niet langer te verantwoorden dat regeringen concessies, subsidies en verlaging van belastingen blijven verlenen aan bedrijven, wanneer die door houtkap, oliewinning, mijnbouw, palmolieplantages, grootschalige commerciële landbouw, veehouderij en wegenaanleg de onschatbare, maar eindige, regenwouden verder blijven aantasten.

Het pleidooi voor het behoud van de regenwouden – nu al verpletterend in zijn kracht – kan niet langer afgedaan worden als een stokpaardje van natuurbeschermers en wetenschappers; bescherming dient nu echt ieders zorg te zijn. Voor diegenen die de grootste milieu-uitdaging van onze planeet willen aanpakken, is er geen betere insteek denkbaar dan het redden van het tropisch regenwoud. 

« Terug