Open brief a/d Vlaamse Regering: stop de ontbossing van Essers in Genk

openbrief.jpgwoensdag 16 september 2015 09:15

BOS+, Natuurpunt en Bond Beter Leefmilieu schrijven een open brief naar de Vlaamse Regering over de 6 heikele punten in het huidig plan.

T.a.v.:
Vlaams Minister-President, Dhr. Geert Bourgeois
Vlaams Viceminister-President, Mevr. Liesbeth Homans
Vlaams Viceminister-President, Mevr. Annemie Turtelboom
Vlaams Viceminister-President, Mevr. Hilde Crevits
Vlaams Minister van Omgeving, Natuur en Landbouw, Mevr. Joke Schauvliege

Betr.: GRUP en Ontbossing H. Essers nv in Genk


Geachte Heer en Dames minister,

Met dit schrijven willen wij graag onze zeer grote bezorgdheid uitdrukken over het GRUP H. Essers in Genk, dat naar wij vernemen momenteel voorligt ter beslissing door de Vlaamse Regering. We willen u met aandrang verzoeken dit dossier niet in zijn huidige vorm goed te keuren, omdat dit zal leiden tot onnodig en onaanvaardbaar verlies van een waardevol bosgebied met habitats die Europese bescherming genieten.

We zijn allerminst ongevoelig voor de nood aan jobcreatie in een economisch zo sterk getroffen regio als Genk, maar o.i. hoeft de voorgestelde uitbreiding van H. Essers nv te Genk absoluut niet ten koste te gaan van dit waardevolle Natura 2000-gebied, o.m. omdat er in de nabije omgeving een groot aanbod aan geschikte alternatieve locaties beschikbaar is. We verzoeken u dan ook om de beslissing over dit GRUP te heroverwegen, de beschikbare alternatieve locaties te bekijken en voorrang te geven aan deze ontwikkeling op een andere site waar er geen nadelige effecten voor de natuur zijn.

We geven u graag onze volgende overwegingen mee over dit dossier:

  • Onherroepelijk verlies van waardevolle habitats:
    • Uit beschikbare kaarten van INBO (2014-2015) blijkt dat in het plangebied wel degelijk actueel habitat aanwezig is op maar liefst 12 kadastrale percelen (zie bijlage 1), wat in de MER niet in beeld kwam. Naast ecologische overwegingen, heeft dit ook juridische consequenties naar het te volgen afwegingskader voor projecten (cf. habitatrichtlijn art. 6.4), wat tot dus ver niet werd gevolgd. Wij betreuren dit ten zeerste, temeer omdat wij deze formele knelpunten reeds in een vroeg stadium onder de aandacht brachten van zowel H. Essers als de VIP manager van de Vlaamse overheid. En ook ruimer, naar administraties en kabinetten via het advies van de SARO en op C-AGNAS.
    • Ontbossing van dit gebied staat totaal haaks op de engagementen van de Vlaamse Regering ter bescherming van onze waardevolle bossen en natuur. In het Plan van Aanpak voor de Ruimtelijk Bedreigde Bossen engageert de Vlaamse Regering zich om de toplaag van ecologisch waardevolle maar bedreigde bossen afdoend te beschermen. Het faciliteren van de ontbossing van dit bosgebied in Genk, dat op dit moment eigenlijk een erg goede bescherming geniet – het ligt in een groene bestemming en maakt zelfs deel uit van het Europese Natura 2000-netwerk – gaat natuurlijk regelrecht in tegen de engagementen van dit Plan van Aanpak.
  • Voorgeschiedenis van H. Essers nv op de site in Genk:
    • De voorgeschiedenis van H. Essers nv op deze site is een opeenvolging van engagementen om niet verder uit te breiden (zowel door het bedrijf zelf, als door de vergunningverlenende overheid): telkens werd gesteld dat verdere uitbreidingen niet nodig zouden zijn (van de kant van H. Essers nv) en niet zouden vergund worden (van de kant van de overheid). Vandaag argumenteert H. Essers nv opnieuw dat de voorziene bedrijfsuitbreiding absoluut op deze locatie moet plaatsvinden, en dat elke alternatieve site onbespreekbaar is. Een bedrijf dat zich telkens engageert om op een bepaalde plek geen verdere ontwikkeling na te streven en dit engagement vervolgens telkens herroept, verliest na verloop van tijd natuurlijk elke geloofwaardigheid.
    • Nog zo recent als in 2014 werd na een lange voorbereidingsfase het Regionaal stedelijk gebied Hasselt-Genk vastgesteld, waarbij bevestigd werd dat het betreffende gebied dat nu ter ontbossing voorligt, zich buiten het stedelijk gebied bevindt. Maar quasi-gelijktijdig aan dit afbakeningsproces werd een GRUP opgestart om al meteen deze net vastgelegde grens van het Regionaal stedelijk gebied te wijzigen. Dit druist o.i. in tegen – opnieuw - de eerdere engagementen van het bedrijf, én tegen de logica van een goede ruimtelijke planning waarbij een activiteit, gelegen binnen een (zeer recente) ruimtelijke afbakening, zich noodzakelijkerwijze moet blijven situeren binnen deze afbakening in plaats van deze regionaalstedelijke afbakening meteen na haar goedkeuring al te overschrijden.
    • Bij een eerdere uitbreiding van H. Essers nv, in 2009, was één van de randvoorwaarden dat er inspanningen geleverd moesten worden om de habitats in het bos dat nu ter discussie staat te verbeteren. Dit is nooit gebeurd. De huidige ontbossingsplannen worden nu o.m. beargumenteerd met de stelling dat de habitatwaarde van het gebied minimaal is. Ten eerste is dat onjuist en zijn er wel degelijk waardevolle habitats in dit gebied, zoals we hierboven ook documenteren. Maar ook en vooral wordt H. Essers nv, als dit GRUP wordt goedgekeurd, beloond voor het feit dat eerdere verplichtingen op vlak van habitatverbetering niet uitgevoerd werden.
  • Voorgeschiedenis van H. Essers nv in andere ontbossingsdossiers:
    • Ook in het ontbossingsdossier Ferrarisbos in Wilrijk heeft H. Essers nv, eigenaar van deze site in Wilrijk, een niet onbesproken parcours gelopen. Ook hier werd een dringende economische ontwikkeling met belangrijke jobcreatie aangekondigd, terwijl H. Essers nv op dat moment al wist dat de klant voor de ontwikkeling op de betreffende site reeds maanden vooraf had afgehaakt. Ook hier werd de natuurwaarde van dit eeuwenoude bosbiotoop ten onrechte geminimaliseerd en als argument voor de kapping gebruikt. Vandaag, twee jaar na de kap, ligt de site er ongebruikt en verlaten bij, en is gebleken dat er van jobcreatie of dringende economische ontwikkeling totaal geen sprake was. Gezien dit voortraject van H. Essers nv in Wilrijk klinken de nu opnieuw gedane aankondigingen van economische urgentie, grote jobcreatie en minimaal ecologisch verlies op de site in Genk, wel erg ongeloofwaardig.
  • Jobcreatie: de aankondiging van jobcreatie wordt wel vaker gebruikt om een verdere aantasting van onze waardevolle natuur te beargumenteren. We verwijzen graag naar een recente, opmerkelijke opinie van econoom Geert Noels in De Tijd (http://www.tijd.be/opinie/column/Weg_met_regels_die_open_ruimte_vernietigen.9664121-2337.art), waarin hij zeer kritische kanttekeningen plaatst bij dit argument. Hij stelt zeer terecht vast dat het in veel gevallen eerder om verschuiving van jobs gaat en niet om de creatie van nieuwe, bijkomende jobs.
  • Een zeer groot aanbod aan geschikte alternatieve locaties: het bovenstaande gezegd zijnde, zijn wij absoluut niet blind voor de nood aan jobcreatie in een regio die zo sterk getroffen is als Genk. Maar hiervoor hoeft o.i. helemaal geen waardevol bosgebied te sneuvelen: Genk is wellicht de stad in Vlaanderen met het grootste aanbod aan direct beschikbare bedrijfsgronden. Uit cijfers van het Agentschap Ondernemen blijkt dat er in Genk op de bestaande bedrijventerreinen 180 hectare aan direct beschikbare vrije bedrijfskavels is, dat er 120 hectare aan bedrijfsgronden in ontwikkeling is, voornamelijk rond het Albertkanaal (in het kader van het Economisch Netwerk Albertkanaal), dat er 67 hectare aan reservegronden is (dit wil zeggen terrein die vroeger aan bedrijven verkocht zijn maar die niet gebruikt worden), en dat er daarnaast ook nog het terrein van Ford Genk is met een grootte van 140 hectare. Die laatste gronden worden in januari voor 1 symbolische euro eigendom van het Vlaams gewest. Een aantal van deze gebieden leent zich optimaal voor logistieke functies, want ontsloten via het spoor, binnen het Economisch Netwerk Albertkanaal, , op het bedrijventerrein Genk-Zuid.

Omwille van al deze elementen dringen wij er bij u op aan om dit GRUP te heroverwegen en het niet goed te keuren, maar in de plaats daarvan de mogelijkheden tot uitbreiding van H. Essers nv op de vele beschikbare bedrijfsgronden in de zeer nabije omgeving voorrang te geven.

Ten slotte verwijzen we ook even naar de publieke opinie, die niet onberoerd blijft over dit dossier; deze mogelijke ontbossing kreeg de voorbije dagen in diverse gedrukte media veel aandacht, en op sociale media als Facebook en Twitter werden talloze berichten die deze mogelijke ontbossing aanklagen geplaatst, en reeds ettelijke duizenden malen gedeeld, en groeit de verontwaardiging over een herhaling van het Ferrarisbos-scenario door H. Essers nv.

Uitkijkend naar uw reactie, danken wij u bij voorbaat voor uw vriendelijke aandacht in dit dossier.

Met de meeste hoogachting,

Bert De Somviele, Directeur BOS+
Chris Steenwegen, Algemeen directeur Natuurpunt         
Danny Jacobs, Directeur Bond Beter Leefmilieu


Bijlage 1: Actueel Europees habitat in het projectgebied uitbreiding H. Essers (Bron: INBO, 2014-2015)

« Terug