PERSBERICHT | Jobs voor Genk: ja! Ten koste van waardevolle natuur: nee!

donderdag 03 september 2015 15:53

BOS+, Natuurpunt en BBL schreven het volgende persbericht naar aanleiding van de nakende ontbossing van een Natura 2000-gebied nabij Genk door de firma Essers NV.

BOS+, Natuurpunt en BBL schreven het volgende persbericht naar aanleiding van de nakende ontbossing van een Natura 2000-gebied nabij Genk door de firma Essers NV.

Vandaag wordt de tweede verjaardag van de ontruiming en kap van het Ferrarisbos in Wilrijk "gevierd". Eigenaar Essers nv ontboste dit eeuwenoude en waardevolle eikenbos omwille van een "dringende economische nood". Wie vandaag de site gaat bekijken, vindt een troosteloos braaklandschap, waar sinds de kap nog geen spade in de grond is gestoken. Reeds maanden vooraf wist ontbosser Essers dat de klant voor de ontwikkeling op die site had afgehaakt, en dat er dus geen project, laat staan een "economische urgentie" was om dit gebied te vernietigen. En toch werd de zaag in de monumentale eiken gezet. Wat eeuwen nodig had gehad zich te ontwikkelen, werd op die derde september van 2013 op één dag tijd vernietigd. Waarom? Omdat het kon.

In de commotie die volgde lieten duizenden burgers aan onze bevoegde ministers weten dat ze het niet eens waren met deze gang van zaken, en dat er nu echt een einde moest gemaakt worden aan de vernietiging van onze schaarse bossen. Het was een vurig pleidooi om ervoor te zorgen dat dit Ferrarisbos het laatste waardevolle bos zou zijn dat sneuvelde...

Bevoegd Minister Schauvliege reageerde en lanceerde enkele maanden later haar Plan van Aanpak voor de Ruimtelijk Bedreigde Bossen. Hiermee zouden de Vlaamse waardevolle bossen beter beschermd worden. Het plan omvat onder meer een engagement om minder vlot gebruik te maken van de eigen ministeriële uitzonderingsbevoegdheid om ontbossingen toe te laten, en een verstrenging van de compensatieverplichting bij bepaalde types van ontbossing. Het cruciale sluitstuk van dit plan is echter een afdoende bescherming van de zogenaamde "toplaag" van de Vlaamse bossen: die bossen waarvan tijdens de voorbereidende studie was gebleken dat ze enerzijds bijzonder waardevol zijn, en anderzijds sterk bedreigd. Het Plan van Aanpak beloofde actie om deze kroonjuwelen van onze Vlaamse bossen daadwerkelijk te beschermen.

Nu, bijna twee jaar na de lancering, blijft het wachten op de implementatie van deze essentiële component van het Plan van Aanpak. Vreemd genoeg weet ook niemand, behalve de Vlaamse overheid zelf, waar die toplaag aan waardevolle bossen zich bevindt, omdat de laatste fase van de studie om tot dit plan te komen achter gesloten deuren verliep en men de kaartlaag met de locatie van deze erg waardevolle bedreigde bossen niet vrijgeeft.

Ondertussen stellen we vast dat op het terrein ontbossingen van waardevolle bosgebieden wel degelijk mogelijk blijven. En duikt in één van de meest frappante ontbossingsdossiers opnieuw de naam Essers nv op. Deze keer heeft het logistieke bedrijf zijn oog laten vallen op 11 hectare bos in Genk/Zonhoven. Opnieuw moet dit bos absoluut wijken omwille van een "urgente economische nood", ditmaal voor de uitbreiding van de eigen farma-activiteit van de groep. Jos Ramaekers, coördinator van Natuurpunt Limburg: "Gezien het voortraject van Essers in Wilrijk klinkt dat argument van economische urgentie wel erg wrang in de oren van iedereen die de natuur genegen is."

Ondanks de theoretisch erg goede bescherming van dit bosgebied – het ligt in een groene bestemming en maakt zelfs deel uit van het Europese Natura 2000-netwerk – is er een grote kans dat het bedrijf zijn slag opnieuw zal thuishalen en de overheid kan overhalen om tot ontbossing over te mogen gaan. Hiertoe is momenteel een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan in opmaak dat de bestemming van het gebied van natuurgebied omzet naar bedrijvenzone. De overheid verandert overigens niet alleen de bestemming van dit gebied, maar is er ook eigenaar van en zal de site vervolgens doorverkopen aan de firma Essers.

Bevraagd door de Standaard over dit dossier, is Minister Schauvliege, bevoegd voor o.m. bos- en natuurbehoud, duidelijk: "Ja, het is Natura 2000 gebied," geeft de minister toe. "Maar dat weegt niet op tegen de 400 banen die gecreëerd zullen worden. We moeten een evenwicht zoeken. Limburg mag geen natuurlijk Bokrijk worden."

BOS+, Natuurpunt en de lokale actiecomités zijn absoluut niet ongevoelig voor het argument van jobcreatie, zeker in een zo fel getroffen regio als Genk. Toch verzetten de natuurorganisaties zich tegen deze ontbossing. Jos Ramaekers: "Jobcreatie in Genk: ja. Maar niet ten koste van Europees beschermde natuur. Eerst en vooral is er de voorgeschiedenis van de ontwikkeling van Essers nv op deze site: die leest als een kroniek van een serie uitbreidingen die telkens zowel door bedrijf als overheid als "de laatste" werden benoemd, waarna verdere uitbreiding niet langer nodig zou zijn noch toegestaan zou worden. Telkens opnieuw bleek er wat later dan toch een verdere uitbreiding aangevraagd en vergund te worden. Verplichte inspanningen voor natuurcompensatie werden daarbij niet nagekomen."

Vandaag argumenteert Essers nv opnieuw dat de voorziene bedrijfsuitbreiding absoluut op deze locatie moet plaatsvinden, en dat elke alternatieve site onbespreekbaar is. Een bedrijf dat zich telkens engageert om op een bepaalde plek geen verdere ontwikkeling na te streven en dit engagement vervolgens telkens herroept, verliest na verloop van tijd natuurlijk elke geloofwaardigheid.

Frappant detail: in Genk is er wel degelijk een enorm aanbod aan alternatieve locaties. Erik Grietens van de Bond Beter Leefmilieu bevestigt: "Uit cijfers van het Agentschap Ondernemen blijkt dat er in Genk op de bestaande bedrijventerreinen 180 hectare aan direct beschikbare vrije bedrijfskavels is, dat er 120 hectare aan bedrijfsgronden in ontwikkeling is, voornamelijk rond het Albertkanaal (in het kader van het Economisch Netwerk Albertkanaal), dat er 67 hectare aan reservegronden is (dit wil zeggen terrein die vroeger aan bedrijven verkocht zijn maar die niet gebruikt worden), en dat er daarnaast natuurlijk ook nog het terrein van Ford Genk is met een grootte van 140 hectare. Die gronden worden in januari voor 1 symbolische euro eigendom van het Vlaams gewest. Een aantal van deze gebieden leent zich optimaal voor logistieke functies, want gelegen naast het Albertkanaal, op het bedrijventerrein Genk-Zuid . Met de verkeersproblemen en files in het achterhoofd zou een goed beleid er toch voor moeten zorgen dat logistieke bedrijven zoals Essers nv ingeplant worden op een locatie die ook via binnenvaart bereikbaar is. Een bescheiden binnenschip met een laadvermogen van 1.200 ton vervoert bv. evenveel goederen als 50 vrachtwagens."

In een opmerkelijke opinie in De Tijd maakte econoom Geert Noels onlangs nog brandhout van het vaak gebruikte mantra van jobcreatie waarmee dergelijke ontbossingen vaak beargumenteerd worden door projectontwikkelaars. Hij doorprikte dit discours en stelde dat het doorgaans om een verschuiving van jobs gaat i.p.v. om de creatie van nieuwe jobs. Noels in De Tijd: "De studies die het beslag op de open ruimte met 'de jobcreatie' ondersteunen, mogen door media én economen best wat kritischer bekeken worden."

Ook het argument dat Limburg dreigt te verworden tot een 'natuurlijk Bokrijk' snijdt geen hout. Bert De Somviele van BOS+: "Dat is natuurlijk een kleurrijke formulering, maar ze strookt totaal niet met de realiteit. Zorg voor de natuur betekent niet dat je op middeleeuwse wijze moet gaan leven, integendeel. En daar is Limburg zelf het mooiste voorbeeld van: diverse natuur-, landschaps- en toeristische initiatieven bewijzen er de enorme economische meerwaarde én het groeipotentieel van de Limburgse natuur. Denken we maar aan de Kataraktroutes in de fruitstreek of de bloeiende recreatie in het Nationaal Park Hoge Kempen. Zo becijferde de Nederlandse sociaal-geograaf Tom Bade in zijn publicatie "Hoge Kempen, hoge baten" dat de ontwikkeling van het Nationaal Park leidde tot de creatie van maar liefst 5.100 arbeidsplaatsen en een jaarlijkse omzet van 191 miljoen euro. De te ontbossen site is de onthaalpoort van het Park Midden-Limburg, een verdere industrialisering ervan zou ernstig afbreuk doen aan het economische potentieel van de Midden-Limburgse natuur."

"Het is een fabeltje dat een groot en welvarend bedrijf als Essers nv niet verder zou kunnen ontwikkelen zonder meer zorg te betonen voor een duurzaam beheer van de omgeving en de natuur waarin het zich bevindt. Economische ontwikkeling hoeft echt niet ten koste te gaan van onze schaarse bossen en waardevolle natuur. De overheid moet jobcreatie en economische ontwikkeling faciliteren en ondersteunen, maar ze mag daarbij haar eigen principes en engagementen op vlak van bos- en natuurbehoud niet overboord gooien," luidt het bij de natuurbeschermers.

Contactpersonen

Bert De Somviele
Directeur BOS+ (www.bosplus.be)
Bert.Desomviele@bosplus.be – 0474/274.094

Jos Ramaekers
Coördinator Natuurpunt Limburg (www.natuurpuntlimburg.be)
jos@natuurpuntlimburg.be – 0477/47.69.63

Erik Grietens
Bond Beter Leefmilieu
Erik.Grietens@bblv.be – 0474/40.63.94

« Terug